Plastic waterkoker in huis? Dit zijn de risico's van je kopje thee
Je plastic waterkoker gebruiken voor een kopje thee of voor je instant noodles is niet helemaal zonder risico. Er wordt steeds meer bekend over microplastics die vrijkomen uit plastic producten, zoals bakjes en snijplanken. Ook uit een plastic waterkoker kunnen microplastics vrijkomen, mogelijk meer dan je denkt.
Allerlei producten in je keuken kunnen plastic bevatten, zoals snijplanken, sponzen en microvezeldoekjes, maar ook opbergers zoals lunchtrommels. Dit zijn bronnen van microplastics, waardoor je het risico loopt deze binnen te krijgen.
We staan er vaak niet bij stil dat een waterkoker een continue bron van microplastics vormt, juist omdat je het apparaat telkens verhit met kokend heet water. Betekent dit dat je een plastic waterkoker beter niet meer kunt gebruiken? En waar moet je op letten?
Hoeveel microplastics komen er vrij?
Uit onderzoek van dr. Heather Leslie, in opdracht van Plastic Soup Foundation, blijkt dat een nieuwe plastic waterkoker bij de eerste kookbeurten 5 tot 35 miljoen deeltjes microplastics en nanoplastics per liter water loslaat. Volgens Maria Westerbos, founder en chief changemaker van de Plastic Soup Foundation, heeft dit grote verschil te maken met de verschillen tussen waterkokers.
Hoe vaker je water kookt, hoe minder deeltjes er vrijkomen. Na 50 keer koken is de afgifte van microplastics al 8 keer zo laag, en na 150 kookbeurten zelfs 32 keer zo laag. Ook de afgifte van nanoplastics neemt sterk af: na 50 keer koken is deze 6 keer lager en na 150 keer 27 keer lager.
Wat zijn de gezondheidsrisico's?
‘’Wetenschappers zijn het er nog niet volledig over eens wat precies de gezondheidsrisico's zijn van het binnenkrijgen van miljoenen microplastics,’’ zegt Westerbos. Wel geeft ze aan dat er steeds meer bewijs is dat het je immuunsysteem aantast.
Daarnaast gaan microplastics gepaard met chemische toevoegingen. Ze geeft aan: ‘’Microplastics komen nooit alleen. Er zitten altijd chemicaliën in om het plastic bijvoorbeeld buigzaam of rekbaar te maken.’’ Van veel van deze stoffen is bekend dat ze uiteenlopende gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken, zoals hormoonverstoringen, type 2-diabetes, ontstekingen, kanker, dementie en Parkinson.
Hoewel er nog geen onweerlegbaar bewijs is voor een direct verband met al deze aandoeningen, vindt Westerbos dat het voorzorgsprincipe moet gelden: ‘’Er is genoeg bewijs om dit risico niet te willen lopen. Omdat er in zo ontzettend veel producten microplastics zitten, worden we langzamerhand een 'plastic mens' en plastificeren we onszelf van binnen.’’
‘Je moet het niet kopen’
Volgens Westerbos maakt het niet uit welk plastic product je in de keuken verhit:
Ze benadrukt dat je plastic simpelweg niet in aanraking moet laten komen met hitte. Dit geldt dus niet alleen voor waterkokers, maar bijvoorbeeld ook voor plastic bewaarbakjes.
Westerbos adviseert om over te stappen op een plasticvrij alternatief: ‘’Wij raden aan om je plastic waterkoker direct te vervangen door een stalen of glazen variant. Het gaat om miljoenen deeltjes; die wil je gewoon niet binnenkrijgen, ook al neemt de afgifte van plastic na verloop van tijd af.’’
Let er bij de aanschaf van een roestvrijstalen waterkoker wel op dat ook de binnenkant volledig plastic vrij is, net zoals de waterindicator en het filter.