PrEP-medicatie belangrijk maar onvergoed: een maandelijkse kostenpost
Als een van de weinige landen in Europa biedt Nederland geen vergoeding voor de hiv-voorkomende PrEP-medicatie. En dat terwijl de kosten voor deze preventieve pillen hoog kunnen oplopen. Is het niet tijd dat Nederland dit ook gaat vergoeden?
Radar ging over het gebruik PrEP en de vergoeding daarvan in gesprek met Remko van Leeuwen, strategisch adviseur van Aidsfonds-Soa Aids Nederland.
PrEP-medicatie: wat is het?
“PrEP is een essentiële tool, in de vorm van een pil, die mensen kunnen gebruiken om zichzelf te beschermen tegen het oplopen van een hiv-infectie,” legt Van Leeuwen uit. Deze pillen zijn bedoeld voor mensen met een verhoogd risico op hiv. Je slikt ze om een hiv-infectie te voorkomen. Ondanks ondersteunend wetenschappelijk bewijs van de effectiviteit, wordt PrEP in Nederland niet vergoed.
Hoeveel kost PrEP?
Hoeveel geld je kwijt bent aan PrEP is afhankelijk van de manier waarop je de medicatie slikt: dagelijks of rondom de tijd dat je seks hebt. “Heb je weinig seks? Dan is de tweede optie vaak wat voordeliger,” vertelt Van Leeuwen. “Maar omdat je niet elke dag op hetzelfde ogenblik je medicatie neemt, kun je de inname vergeten."
Slik je dagelijks PrEP? Dan kost het aanschaffen van de medicatie zo’n 17 tot 60 euro per maand. Kies je voor de goedkoopst aangeboden PrEP, dan betaal je dus zo’n 17 euro per maand. Op jaarbasis betaal je dan 204 euro aan de pillen. “Het forse prijsverschil heeft te maken met de groothandel waarbij je apotheek is aangesloten. Ook legt de ene apotheek wat meer marge op PrEP-medicatie dan de andere apotheek,” legt Van Leeuwen uit.
Waarom wordt PrEP niet vergoed?
“Wat lastig is aan PrEP is dat het een beetje tussen twee vergoedingssystemen hangt,” stelt Van Leeuwen. Hij legt uit: “De basisverzekering is gebaseerd op de Zorgverzekeringswet. Die gaat ervan uit dat medicijnen worden vergoed op het moment dat je een ziekte hebt.”
Omdat PrEP wordt geslikt om een hiv-infectie te voorkomen, komen deze pillen niet in aanmerking voor een vergoeding vanuit de basisverzekering. Zo vertelt ook een woordvoerder van Zorginstituut Nederland: “PrEP is geen geneesmiddel, maar een middel dat preventief werkt om een hiv-infectie te voorkomen. Het Zorginstituut beoordeelt geneesmiddelen.”
"Voor vaccins bestaan er programma's waarmee je ze gratis kunt krijgen," vult Van Leeuwen aan. "Maar PrEP is een medicijn, geen vaccin, en past daarom ook niet binnen deze programma's. PrEP valt dus buiten de vergoeding van het basispakket en de vaccinatieprogramma's. “Eigenlijk wordt er, over die vergoeding, een beetje formalistisch gedaan,” stelt Van Leeuwen.
‘Vergoeding voor PrEP is een mensenrecht’
“Door PrEP te vergoeden voorkom je een hoop hiv-infecties,” vertelt Van Leeuwen. In 2010 kende Nederland zo’n 2.000 hiv-infecties per jaar. Inmiddels zijn dat er rond de 400. Het gebruik van PrEP-medicatie draagt bij aan deze forse daling. Mensen kiezen voor het gebruik van PrEP met hun gezondheid als uitgangspunt. “En zorgen voor je eigen gezondheid is een mensenrecht,” stelt Van Leeuwen. Door PrEP te vergoeden, maak je het gebruik daarvan (financieel) toegankelijker.
Keuzevrijheid beknopt door financiën
“Als er financiële barrières zijn bij het aanschaffen van PrEP, dan is het belangrijk dat die zoveel mogelijk worden weggenomen,” vertelt Van Leeuwen. De komende jaren komen waarschijnlijk meer vormen van PrEP op de markt. “Denk aan een injecteerbare vorm en een orale vorm van PrEP."
Hij vertelt: “Je wilt mensen keuzevrijheid geven om de vorm te kiezen die het best bij die persoon past. Als we ervoor zorgen dat PrEP wordt vergoed, dan kan iedereen de vorm kiezen die het best bij hen past.” Regel je de vergoeding niet? Dan betalen mensen hun medicatie gedwongen zelf. “En dat is geen werkzame weg,” vertelt Van Leeuwen.
Kosten van hiv hoger dan de vergoeding van PrEP
Naast het ondersteunen van mensen met een verhoogd risico op hiv, ervaart ook de maatschappij voordelen van PrEP-medicatie. “Met het voorkomen van hiv bespaart de maatschappij veel geld,” beaamt Van Leeuwen. De behandeling van iemand met hiv kost zo’n 15.000 euro per jaar. Het vergoeden van PrEP-medicatie om hiv te voorkomen is daarom veel goedkoper, ook voor de maatschappij.