Sportarts waarschuwt voor mini-scheenbeschermers: 'Breuk kan gevolgen hebben voor groei'

Waarom jongeren andere bescherming nodig hebben

Twintig jaar geleden droegen de meeste voetballers grote beschermers met bescherming voor de enkel daaraan. Deze zijn tegenwoordig niet meer populair, en hebben plaatsgemaakt voor minimale, vaak ongekeurde plastic plaatjes of schuimblokjes. Jongeren zien hun favoriete spelers op televisie namelijk met dezelfde bescherming spelen, en willen dat ook. Profvoetballers geven aan te kiezen voor de kleinere variant voor meer bewegingsvrijheid. Maar kindersportarts van den Berg benadrukt dat het risico voor een topsporter anders is dan voor een amateur van twaalf jaar oud.

Allereerst omdat kinderen nog kwetsbaar zijn. Een profvoetballer kan bij een misplaatste tackle ook een enkel breken, maar botbreuken tijdens de groei kunnen grotere gevolgen hebben. In de topsport wordt vaak harder en meer precisie getackeld dan op een amateurveld. "De coördinatie van kinderen groeit nog, waardoor zij meer onbezonnen kunnen zijn dan een getrainde speler. Naast het lichamelijke ontwikkelen de hersenen ook nog. De perceptie moet nog groeien bij een jonger iemand." aldus van den Berg. 

Meer risico als je nog in de groei bent

Van den Berg ziet de trend terugkomen in haar spreekkamer. "Het risico op schade door een tackle is bij een kleine scheenbeschermer natuurlijk groter,” legt de arts uit. "Een goede kap beschermt het bot van het scheenbeen, de huid en onderliggend weefsel. Als je kleinere draagt, heb je veel meer kans om ergens geraakt te worden."

Grote beschermers zijn breder, harder en hebben onderaan een hoes die de enkel afdekt. Bij de kleine varianten van tegenwoordig is alleen het midden van je scheenbeen beschermd, dus is de kans op letsel bij de enkel groter. "Theoretisch kun je een enkelbreuk oplopen, en bij kinderen ligt dat gevoeliger dan bij volwassenen. Kinderen hebben nog open groeischijven, en die blijven open tot het onderbeen is uitgegroeid, dus best wel een lange tijd," waarschuwt van den Berg.

Wanneer een harde tackle met noppen op deze onbeschermde delen landt, kunnen de gevolgen best heftig zijn. "Als bij een breuk ook zo’n groeischijf betrokken is, kan deze mogelijk minder goed functioneren. Dat heeft gevolgen voor de groei van het been. Het kan helemaal stoppen met groeien, waardoor je lengteverschil tussen je benen krijgt, of juist scheef doorgroeien, wat leidt tot O- of X-benen."

Zijn er geen reglementen voor scheenbescherming?

Ondanks deze risico's stelt de KNVB momenteel geen minimale afmetingen voor scheenbeschermers op het veld. Hierdoor hebben scheidsrechters en trainers langs de lijn weinig inspraak. "We zien nu scheenbeschermers zo groot als bankpasjes, en we zien ook spelers die een soort schuimblokje van 3 bij 3 centimeter op hun schenen plakken. Het is een beschermer, wordt dan gezegd,” legt van den Berg uit.

Zij voert geen campagne voor strengere regels, maar zegt dat het aan ouders en trainers is om hun kinderen hiervoor te beschermen: “Laat kinderen onder de zestien jaar bij trainingen en wedstrijden het veld niet meer opgaan zonder een volwaardige scheenbeschermer.”

Het aanpassen van de regels ligt volgens de kindersportarts ingewikkeld: "Je moet wetenschappelijk onderzoek doen om een richtlijn vast te kunnen stellen, en dat is heel moeilijk op het voetbalveld, omdat er zoveel factoren zijn," licht ze toe. "Vooral als je wilt weten wat de langetermijnschade is, dan zou je ze lange tijd moeten volgen, en je weet niet wat er voor andere dingen in een leven gebeuren die hier invloed op hebben." Om die reden ligt de focus van artsen momenteel vooral op bewustzijn bij het publiek, bijvoorbeeld door communicatie via de media.