Steeds meer wijken moeten van het gas af: welke opties heb jij als bewoner?
Voor 2050 moeten alle woningen in Nederland van het aardgas af zijn. Dat is in 2019 afgesproken. Maar hoe huishoudens die overstap precies moeten maken, is voor veel mensen nog onduidelijk. In verschillende gemeenten krijgen bewoners inmiddels al een brief waarin staat dat hun wijk eerder van het gas af gaat. Daarbij worden vaak opties gegeven als een warmtepomp of aansluiting op een warmtenet. Tegelijkertijd weten veel bewoners nog niet wat de plannen in hun wijk precies zijn, welke kosten daarbij komen kijken en welke keuzes zij hebben.
Welke keuzes geven gemeenten?
Gemeenten kijken vaak naar een warmtepomp of een warmtenet als alternatief voor aardgas, maar beide opties roepen vragen op. Een warmtepomp vraagt namelijk vaak om een goed geïsoleerde woning en kan hoge investeringen met zich meebrengen. Daarnaast is in verschillende delen van Nederland het stroomnet inmiddels zo vol dat uitbreiding nodig is voordat woningen massaal kunnen overstappen op elektrische verwarming.
Ook een warmtenet wordt door gemeenten regelmatig als oplossing genoemd, maar lang niet iedere wijk krijgt daadwerkelijk een aansluiting. Ook bestaan er zorgen over de aansluitkosten en het feit dat bewoners afhankelijk worden van één warmteleverancier.
Onduidelijkheid over energietransitie
Veel mensen moeite hebben om hun weg te vinden binnen de energietransitie, dat blijkt uit onderzoek onder ruim 27.000 deelnemers van het Radar Testpanel. Zo zegt 81 procent niet te weten of en welke subsidies er zijn voor de overstap naar aardgasvrij wonen. Ook weet 70 procent niet waar zij terechtkunnen voor onafhankelijk advies.
Aardgas, warmtepomp of warmtenet?
Om wat meer helderheid te scheppen, vroeg Radar energie-expert Pim Holstvoogd van Independer om een berekening te maken voor een gemiddelde woning van 110 vierkante meter met energielabel B.
Aardgas
Wie blijft verwarmen met aardgas betaalt volgens de berekening ongeveer 1.347 euro per jaar aan gas- en netbeheerkosten, exclusief onderhoud van de cv-ketel.
Warmtenet
Een aansluiting op een warmtenet kost na subsidie ruim 1.500 euro aan aansluitkosten, met daarnaast jaarlijkse vaste en variabele warmtekosten van ongeveer 1.850 euro.
Warmtepomp
Een warmtepomp vraagt de grootste investering: ongeveer 20.500 euro inclusief isolatiemaatregelen, waarbij subsidie al is meegerekend. Daar komen nog jaarlijkse stroomkosten bij van 520 euro.
Eigen initiatieven
Dat er meer mogelijkheden zijn dan alleen een warmtepomp of warmtenet, ontdekten bewoners van appartementencomplex De Zeekant in Scheveningen. Bewoners Joska en Cindy verdiepten zich zelf uitgebreid in manieren om hun flatgebouw te verduurzamen.
Uiteindelijk kozen ze, in samenspraak met de VVE, voor een grote isolatie van het appartementencomplex. De bewoners hebben zelf hun onderzoek moeten doen naar mogelijkheden om een keuze te kunnen maken die past bij hun woning en financiële situatie.
Volgens de bewoners leverde dat een flinke verduurzaming op, terwijl zij tegelijkertijd meer regie hielden over de keuzes en kosten binnen hun appartementencomplex.
Reactie VNG
Radar heeft ook een reactie gevraagd aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Zij laten het volgende weten:
Gemeenten moeten inwoners duidelijkheid geven over de overstap naar aardgasvrij wonen, maar kunnen dat pas met zekerheid doen wanneer het alternatief technisch haalbaar en betaalbaar is. Hiervoor zijn zij afhankelijk van andere partijen zoals het rijk en de netbeheerder. Daarom verschilt de snelheid en duidelijkheid nu nog per wijk en gemeente. Gemeenten zijn wettelijk verplicht om minimaal acht jaar vooruit te plannen voor de levering van aardgas stopt en inwoners behouden altijd de vrijheid een eigen duurzame oplossing te kiezen. De wijkaanpak voorkomt dat er in een gebied dubbele infrastructuren voor energie in stand worden gehouden, wat uiteindelijk onbetaalbaar wordt.
Inwoners kunnen terecht bij gemeentelijke energieloketten (vaak ook energie informatiepunt genoemd), Milieu Centraal en Verbeterjehuis.nl voor advies en informatie over subsidies.