Tabaksindustrie zet in op oplosbare nicotineproducten: ‘Verdienmodel om jongeren verslaafd te maken’
Tabaksgiganten zetten, na vapes en nicotinezakjes, in op oplosbare nicotineproducten. Dat zie je in de Radar-uitzending van 26 oktober. De producten, die bijvoorbeeld lijken op Tic Tacs, worden op de markt gezet als een ‘schoon’ en discreet alternatief voor roken. Maar dat betekent niet dat ze daadwerkelijk onschuldig zijn.
Welke nieuwe producten zijn er?
De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat de tabaksindustrie in hoog tempo weet te innoveren. Denk bijvoorbeeld aan e-sigaretten of nicotinezakjes, ook bekend als ‘snus’. Of verhitte tabak, dat populair is in Zuid-Europa en nu volop in Nederland wordt verkocht.
Ook de afgelopen tijd worden nieuwe producten op de markt gebracht, zoals Jolt Strips. Dat zijn oplosbare nicotine waar de Amerikaanse evenknie van de NVWA, de FDA, in mei nog voor waarschuwde. Ze lijken namelijk wel heel erg op strips die bedoeld zijn voor een frisse adem. Alleen zijn ze een stuk minder onschuldig, omdat ze hoge concentraties nicotine bevatten.
“De verpakking lijkt op die sigaretten, dus wellicht wil de industrie jongeren daar op die manier vast aan laten wennen”, zegt Marc Willemsen, tabaksexpert bij het Trimbos-instituut.
Nicotinesnoepjes in opkomst
Naast de nicotinestrips, zetten grote tabaksproducenten in op Tic Tac-achtige nicotinesnoepjes. Zoals bijvoorbeeld Nordic Spirit Perlz van Japan Tobacco International. Of Zyn Meltz van Philip Morris, een product dat nog maar een paar maanden op de markt is. Net als vapes zijn deze producten te verkrijgen in allerlei zoete smaken.
Willemsen maakt zich zorgen om deze innovaties: “Jongeren zijn veel gevoeliger voor dit soort producten. De industrie maakt ze verslaafd en hoopt natuurlijk dat ze ‘klant’ blijven. Dat is in basis het verdienmodel.”
Is oplosbare nicotine minder schadelijk?
Tabaksgiganten proberen deze producten aan de man te brengen door het te verkopen als een minder schadelijk alternatief voor roken. Dit harm reduction-narratief wordt ook gepusht in de Europese Unie: Philip Morris heeft er honderden onderzoeken naar gepubliceerd en deelt deze actief met Europarlementariërs, blijkt uit recent onderzoek van Follow The Money.
De kernboodschap: tabaksrook bevat duizenden giftige stoffen die vrijkomen bij verbranding die kanker kunnen veroorzaken, nicotine heeft deze eigenschap niet. Daarom zou je mensen moeten stimuleren om over te stappen naar dit soort producten.
Volgens critici wordt de harm reduction-gedachte misbruikt als slimme marketinginvalshoek om een nieuwe, jonge generatie nicotineverslaafd te maken. Jonge mensen raken namelijk sneller verslaafd en komen er minder snel vanaf, blijkt uit onderzoek. Toch heeft de lobby veel succes, blijkt uit het onderzoek van Follow The Money: van de 33 Europarlementariërs die zich positief uitspraken over harm reduction, hadden er 24 direct contact met de tabakslobby.
Het gevaar van meerdere producten tegelijk gebruiken
Daarbij zie je ook steeds vaker dual of zelfs triple use: mensen die een alternatief ‘minder schadelijk’ product gebruiken, roken en of vapen daarbij ook. En krijgen dus de hele dag door nicotine binnen.
Nicotine is op zichzelf ook heel schadelijk, benadrukt Jellinek. Behalve verslaving zorgt het voor een verhoogde bloeddruk en voor beschadiging van de bloedvaten. Hierdoor ontstaan tal van hartziekten.