TikTok datingtrend ‘Pheromone Maxxing’: Niet douchen voor een succesvolle date?

Want zeg nou zelf: als vrouw wil je toch dat je date extra zijn best heeft gedaan? Jezelf douchen is dan wel het minste wat je kunt verwachten. Gedragsbioloog Patrick van Veen vertelt hoe dit nu precies zit. Zijn eerste reactie? "Het is totale onzin. Het idee dat feromonen bij mensen een grote rol spelen in verleiding is een illusie."

Werken feromonen ook bij mensen?

Onder dieren zijn feromonen hét communicatiemiddel. Ze scheiden deze chemische stofjes af om onzichtbare boodschappen door te geven aan hun soortgenoten. Van een paringsroep tot een waarschuwing voor gevaar. Maar wat bij een insect prima werkt als aantrekkingskracht, werkt bij mensen simpelweg niet zo.

Bij mensen ligt het wat anders. Een bekend menselijk hormoon dat soms als 'feromoon' werkt is oxytocine (ook wel het knuffelhormoon genoemd). "Als vrouwen oxytocine aanmaken, bijvoorbeeld aan het einde van een zwangerschap, zorgt dat er via geurwaarneming voor dat mannen in hun omgeving milder en rustiger worden," legt Van Veen uit. "Biologisch gezien is dat heel slim. Maar binnen onze mensenwereld zijn dit soort effecten heel beperkt. Feromonen zorgen er echt niet voor dat een vrouw op straat opeens achter je aan loopt."

Het échte geheim achter je lichaamsgeur

Dat iedereen een unieke lichaamsgeur heeft, klopt absoluut. Maar dat heeft volgens de gedragsbioloog niets met feromonen te maken: "Als mens hebben we miljarden bacteriën op onze huid. Onze lichaamsgeur wordt simpelweg veroorzaakt door 'stink bacteriën' op plekken waar we zweten of vetklieren hebben. Dit zijn bijvoorbeeld plekken zoals onze oksels, borstkas en hoofdhuid. Het heeft niks met feromonen te maken, het zijn gewoon bacteriën, niet meer en niet minder."

Dat je de ene persoon heerlijk vind ruiken en bij de ander je neus omdraait door deze bacteriën, heeft te maken met je immuunsysteem.

"Jouw unieke lichaamsgeur wordt mede bepaald door je immuunsysteem. De natuur heeft een slim trucje ingebouwd om inteelt te voorkomen. Familieleden hebben een vergelijkbaar immuunsysteem en vinden elkaar op seksueel vlak daardoor vaak niet lekker ruiken. Je zoekt onbewust juist iemand met een ander type immuunsysteem. Zo ruik je geheel onbedoeld of iemand biologisch gezien een goede match is."

Niet douchen maakt je dus niet voor iedereen aantrekkelijk. "Het is zelfs heel riskant," lacht van Veen. "De ene vrouw wil misschien zo diep mogelijk met haar neus in je oksel kruipen, terwijl de vrouw van je dromen denkt: 'Wat een stinkkerel, die moet zich snel gaan douchen.' Je weet nooit van tevoren welke vrouw jouw specifieke bacteriën kan waarderen."

Er zit een addertje onder het gras: hormonen

Toch praten we bij daten vaak over hormonen en de chemie die er tussen twee mensen vanaf spat. Hoe werken die precies? 

"In je lichaam heb je twee regelsystemen," legt Van Veen uit. "Zenuwbanen werken heel gericht, als je hersenen een signaal sturen, beweegt je pink. Hormonen gaan via je bloed en zetten een heleboel processen tegelijk in werking. Feromonen zijn eigenlijk hormonen die zich via de lucht verspreiden om het gedrag van anderen te beïnvloeden."

Bovendien is er bij daten nóg een belangrijke verstoorder van de 'natuurlijke geurwaarneming': de anticonceptiepil.

"Vrouwen nemen geur namelijk anders waar wanneer ze hormonale anticonceptie gebruiken," waarschuwt Van Veen. "Dus als man kun je wel denken dat je lekker ruikt doordat je niet doucht, maar als die vrouw op een dag stopt met de pil, vindt ze je opeens misschien wel ontzettend stinken. Zowel je eigen lichaamsgeur als de manier waarop een vrouw jouw geur waarneemt, verandert door hormoongebruik. Vergeet dat dus niet voor je besluit de douche over te slaan."

Werken feromonenparfums wel?

Maar deze trend blijft niet alleen online. In winkels vliegen de flesjes 'feromonenparfum' je om de oren. Deze parfums beloven je chemie en aantrekkingskracht een directe boost te geven. Is dat dan de gouden tussenweg?

Volgens Van Veen kunnen we ons geld beter in onze zak houden: "Daarin kunnen we heel kort zijn: nee. Het is een geweldige reclamestunt, maar vergeet het maar. Dit kan namelijk helemaal niet."

Hij legt uit dat parfum van oudsher een heel ander doel had: "Mensen zijn vanuit de natuur gezien eigenlijk hele smerige wezens. Dieren bouwen elke nacht een nieuw nest en zijn uren bezig met hun eigen hygiëne. Mensen niet. In de geschiedenis zijn we op een gegeven moment parfum gaan gebruiken om onze eigen stank te verbloemen. Parfumeurs zijn nu heel goed geworden in het maken van geuren die we 'aangenaam' vinden, maar het verandert niks aan je biologische aantrekkingskracht." 

Waarom zweren TikTokkers dan toch bij niet douchen?

Als het wetenschappelijk gezien totale onzin is, waarom beweren zoveel mannen op TikTok dan dat ze aan de lopende band dates scoren dankzij Pheromone Maxxing?

Volgens Van Veen is er sprake van een klassiek placebo-effect: "Als jij heilig gelooft dat je door deze 'hack' aantrekkelijker bent, ga je je anders gedragen. Je krijgt meer zelfvertrouwen, straalt meer lef uit en stapt makkelijker op iemand af. Het is je veranderde gedrag dat die vrouwen verleidt, niet je lichaamsgeur."

Daarbij benadrukt hij ook de harde realiteit van social media: “De mannen bij wie het totaal mislukt en die worden weggestuurd omdat ze stinken, zetten dat natuurlijk niet op TikTok. Alleen de enkeling bij wie het om wat voor reden dan ook goed uitpakte, deelt dat."

Laat die TikTok-trends dus lekker voor wat ze zijn. Wil je écht een geslaagde date? Van Veen geeft een simpel, maar duidelijk advies: "Ga gewoon lekker douchen, wees fris en doe een lekker geurtje op dat jij fijn vindt. Dat is voor jezelf én voor je date wel zo aangenaam."