Waarom je nooit je telefoonnummer moet vermelden bij een Marktplaats-advertentie
Verkoop je iets op Marktplaats? Wees dan alert op zogenaamde kopers die buiten het platform om contact met je zoeken. Deze ‘geïnteresseerden’ benaderen je via WhatsApp, en stellen voor om het product op te laten halen door externe transportdienst PickThisUp. Vervolgens sturen ze een phishing-link waarmee ze je bankgegevens proberen te stelen.
Duur transport voor een relatief goedkope kast
Radar werd op deze vorm van oplichting geattendeerd door Nicole. Ze laat weten dat ze begin april een antieke kast te koop had aangeboden op Marktplaats en in de advertentie haar mobiele nummer had vermeld. Een of twee dagen later ontving ze via WhatsApp een bericht van ‘Anita’. Ze had een profielfoto van een Nederlandse vrouw met kort, blond haar, leek van middelbare leeftijd en stuurde het volgende: “Hoi, ik zag net uw advertentie op marktplaats van een kast, wat zou u er minimaal voor willen hebben? Groetjes, Anita.”
Als Nicole een bedrag noemt, gaat ‘Anita’ meteen akkoord en vertelt ze dat ze transport en betaling altijd regelt via PickThisUp, een transportdienst die samenwerkt met Marktplaats. Ze wil een link sturen waarmee Nicole een afspraak kan inplannen voor een datum en tijd waarop de kast wordt opgehaald. “Alles is verzekerd en de betaling wordt vooraf voldaan”, benadrukt ‘Anita’ nog.
Nicole appt terug dat ze geen ervaring heeft met deze transportdienst en vraagt waar de kast eigenlijk naartoe moet. Als ‘Anita’ laat weten dat hij naar Heerlen moet, gaat er een alarmbelletje bij haar rinkelen. Ze wil graag even met ‘Anita’ bellen, maar de telefoon wordt niet opgenomen en ze belt haar ook niet terug.
“De combinatie van een goedkope kast kopen die moet worden opgehaald bij ons in Rotterdam en die dan vervolgens door een commerciële transporteur helemaal naar Zuid-Limburg moet worden vervoerd, kwam mij vreemd voor. Waarschijnlijk zijn de transportkosten hoger dan de kosten voor de kast. Ook de snelle, uitgebreide en zakelijk aandoende reactie was opvallend en niet passend bij een oudere, gezellig aandoende Limburgse vrouw die een keer in haar leven een kast koopt via internet”, aldus Nicole.
Zo werkt oplichting via PickThisUp
“Toen ik het internet raadpleegde over oplichting en PickThisUp bleek dat dit helaas voorkwam”, vertelt ze verder. Een woordvoerder van de transportdienst bevestigt dit. “In totaal duurt dit al meer dan twee jaar en wij zijn er zelf moedeloos van geworden. Want wat we ook proberen, ze blijven doorgaan met het kopiëren van onze website om mensen op te lichten.”
De oplichtingstruc werkt als volgt: je kijkt een link naar een nagemaakte PickThisUp website. Hier wordt gevraagd om je bankgegevens of andere persoonlijke informatie in te vullen en te verifiëren via een iDIN- of iDEAL portaal. Doe je dit, dan kunnen ze toegang krijgen tot je bankrekening. “De laatste tijd sturen ze alleen nog de link naar een betaalomgeving in WhatsApp. Veelal naar Marktplaatsverkopers die hun contactgegevens hebben vermeld bij hun advertentie”, vertelt de woordvoerder verder.
Tweede keer benaderd, volgens hetzelfde recept
Dit viel Nicole ook al op: er werd contact met haar gezocht via WhatsApp en niet via de berichtenfunctie van Marktplaats zelf. “Om te verifiëren of mijn argwaan terecht was, heb ik de kast ongeveer twee weken later weer op dezelfde manier op Marktplaats gezet, dus inclusief telefoonnummer. Binnen een of twee dagen kreeg ik weer een WhatsApp-bericht, dit keer van ‘Mariska’”.
En ‘Mariska’ opereerde eigenlijk via precies hetzelfde recept: ze had een profielfoto van een Nederlandse dame, gebruikte een Nederlandse naam, vroeg wat Nicole voor de kast wilde hebben, kwam spontaan over en zocht dus contact met haar via WhatsApp.
Waarom willen oplichters buiten Marktplaats communiceren?
Een woordvoerder van de Fraudehelpdesk legt uit waarom het inderdaad interessant kan zijn voor oplichters om buiten Marktplaats om te communiceren. Hij geeft verschillende redenen:
Ze hebben jouw telefoonnummer, daarop kunnen ze je later nog eens benaderen. Bijvoorbeeld met een andere scam.
Wat je buiten het platform afspreekt, valt ook buiten de verantwoordelijkheid van het platform en dus ook buiten de mogelijkheden van het platform om informatie door te spelen aan opsporingsdiensten.
Het zorgt ervoor dat oplichters je makkelijk een vals betaallinkje kunnen sturen of andere linkjes waarmee gegevens kunnen worden gevist. Binnen de omgeving van Marktplaats kunnen mensen betalen zonder bankgegevens uit te wisselen, dat is niet in het belang van oplichters.
Afspraken die via WhatsApp gemaakt zijn, zijn makkelijk te verwijderen door oplichters. Zo valt het moeilijk te bewijzen dat iemand zich niet aan de gemaakte afspraken heeft gehouden.
“Het is altijd verstandig om zo min mogelijk gegevens openbaar te hebben staan. Dus als het niet nodig is, vul je telefoonnummer dan niet in. Voor Marktplaats is dit niet nodig, communiceren kan via de berichtenpagina van Marktplaats”, adviseert hij daarom.
Hoe herken je deze truc?
PickThisUp benadrukt bovendien dat een vervoerder alleen je adresgegevens en je telefoonnummer nodig heeft. Je hoeft nooit meer gegevens te delen dan noodzakelijk is voor transport en je hoeft je gegevens nooit te verifiëren in een iDIN- of iDEAL-omgeving.
Je kunt deze oplichting ook herkennen aan de URL. De betaalpagina van PickThisUp heeft altijd hun bedrijfsnaam in de URL en begint altijd met www.pickthisup.nl. Alle afwijkende varianten, bijvoorbeeld met streepjes ertussen of eindigend op .com of .mobi, zijn niet van hen. Ze adviseren dan ook om daar niet op te klikken.
Heeft Nicole haar kast nog verkocht?
Tot slot: hoe is het eigenlijk afgelopen met de kast van Nicole? Ze vertelt dat ze het vervolg met Mariska niet meer heeft afgewacht. Ze heeft haar geblokkeerd en de kast uiteindelijk verkocht aan een bedrijf.