Waarom we in het vliegtuig zo snel geïrriteerd raken door medepassagiers
Met het vliegtuig reizen kan frustrerend zijn. Niet alleen door praktische zaken (zoals vertraging, gebrek aan beenruimte of bijkomende prijzen voor handbagage), maar ook door medereizigers. Welk gedrag vinden we het meest storend? En waarom ergeren we ons er eigenlijk zo aan?
Wat vinden we zo vervelend aan medereizigers?
Radar was benieuwd aan welk gedrag van mede-vliegtuigpassagiers jullie je storen. We zetten een poll online waarbij je maximaal drie antwoorden kon aanvinken. In totaal hebben 1.998 mensen hierop gereageerd.
Drie procent van hen geeft aan nooit met het vliegtuig te reizen en slechts één procent stoort zich nergens aan. Verder ergeren we ons aan van alles. Het meest aan mensen die veel ruimte innemen, doordat ze bijvoorbeeld met hun benen wijd zitten, beide leuningen gebruiken of hun stoel naar achter doen (60%). Op de voet gevolgd door mensen die tegen je stoel trappen (58%).
Het complete lijstje:
- Veel ruimte innemen (60%)
- Tegen je stoel trappen (59%)
- Asociaal gedrag, zoals luid of dronken zijn (47%)
- Heftige parfum of zweetlucht (31%)
- Hardop filmpjes of muziek afspelen (25%)
- Vroeg opstaan na de landing (20%)
- Schoenen uit (3%)
- Vaak opstaan om naar het toilet te gaan (3%)
- Sterk ruikend voedsel eten (3%)
- Tegen je blijven praten (2%)
12 procent van de deelnemers benoemt ook nog andere irritaties, zoals krijsende kinderen en mensen die onfatsoenlijk gedrag vertonen tegenover het cabinepersoneel.
Waarom vinden we dit zo irritant?
Volgens Roos Vonk, hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit, hebben veel van deze ergernissen te maken met interpersoonlijke ruimte. Dat is de afstand die je graag tot andere mensen wilt hebben om je prettig te voelen.
Ze vertelt: “Mensen en culturen verschillen in hoeveel ruimte ze prettig vinden. Vrouwen staan onderling bijvoorbeeld dichter bij elkaar dan mannen. Tussen mannen en vrouwen is de afstand juist weer wat groter. Het hangt ook af van de verhouding tussen jou en de ander. Je houdt bijvoorbeeld meer afstand van je leidinggevende dan van je collega’s.”
“Het vliegtuig is typisch zo’n situatie waarin je dichter op elkaar zit dan comfortabel is”, vervolgt ze. “De ander is dan per definitie al vervelend, enkel omdat diegene daar zit. Zeker als je naast een vreemde zit en zeker als je als vrouw naast een man zin. Mannen zijn namelijk ook nog eens geneigd om door hun lichaam, hun houding en hoe ze bewegen meer ruimte te gebruiken dan vrouwen.”
Opeenstapeling van irritaties
Veel deelnemers geven inderdaad aan dat ze vliegen an sich al oncomfortabel vinden, doordat ze in een kleine ruimte zitten. En dat het gedrag van anderen alleen maar voor meer ongemak zorgt. Zo vertelt een deelnemer: “Je zit al oncomfortabel. Wanneer de medepassagier ook nog breed zit of er tegen je stoel wordt getrapt, duurt een reis wel heel erg lang. Zeker als men ook nog eens erg aanwezig is.”
“Met zoveel mensen opgesloten zitten in een kleine ruimte voor heel veel uren is zeer ongezond. Ik had het liefst alle antwoorden gekozen”, vat een ander samen.
Zou er minder alcohol geschonken moeten worden?
Asociaal gedrag komt volgens deelnemers vaak doordat mensen dronken zijn. “Snap ook niet waarom er alcohol geschonken wordt op vluchten, heeft irritant gedrag tot gevolg”, laat iemand bijvoorbeeld weten.
“Ik vind dat er geen alcohol geschonken zou moeten worden in openbaar vervoer, zoals vliegtuigen, in verband met verbale en fysieke agressie naar personeel of medereizigers”, aldus een ander.
Ook de baas van vliegmaatschappij Ryanair noemt dronken passagiers een doorn in het oog. Hij wil daarom dat er ‘s ochtends een alcoholverbod geldt op luchthavens. Ook pleit hij voor een maximum aantal alcoholische drankjes per passagier: na twee drankjes zou je volgens hem geen alcohol meer moeten krijgen.
Mogelijke boete voor te vroeg opstaan
Hoewel het niet in de top vijf ergernissen staat, benoemen veel mensen in de toelichtingen het vroeg opstaan na het landen. “Vroeg opstaan komt echt vaak voor en is super irritant”, vertelt iemand bijvoorbeeld. Een ander beaamt: “Uit het vliegtuig gaan, gaat juist niet sneller als je vroeg gaat staan. Bij de koffers moet je ook wachten, dus je schiet er niets mee op.”
Vonk legt uit dat dit besmettelijk werkt. “Omdat anderen zo gehaaid doen, voel je je opgejaagd en voel je ook de neiging om je spullen te verzamelen en op te staan. Zelfs al heeft dat geen zin, want je komt allemaal tegelijk bij de douane.”
En dit stoort niet alleen passagiers, ook de Turkse luchtvaartautoriteit (SHG) vindt het vervelend. Zij hebben daarom een nieuwe maatregel afgekondigd die bepaalt dat elke passagier die de gordel te vroeg losmaakt als ‘onwettige passagier’ wordt beschouwd.
In de praktijk betekent dit het volgende: na de landing wordt nogmaals omgeroepen dat je moet blijven zitten en dat het ten strengste verboden is de bagagevakken te openen of in het gangpad te blijven staan tot het teken ‘stoelriemen vast’ uit is. Sta je toch eerder op? Dan kun je een boete krijgen.
‘Krijg steeds meer een hekel aan vliegen’
“Ik krijg steeds meer een hekel aan vliegen, door bovenstaande maar ook door steeds hogere kosten voor bagage, stoelreservering, brandstoftoeslag etc.”, geeft een deelnemer aan.
Een ander valt bij: “Met een vliegtuig reizen is gewoon een 'crime’. Er zitten te veel mensen in een te kleine ruimte en al die passagiers hebben hun eigen ergernissen. Dus een goede raad: ga alleen vliegen als het strikt noodzakelijk is. Veel vakantiebestemmingen zijn ook per auto, trein of boot te bereiken. Dat is nog veel milieuvriendelijker ook.”