Waarom wordt de WW gekort terwijl er overschotten zijn?
De Werkloosheidswet (WW) is ervoor bedoeld je salaris op te vangen op het moment dat je je baan verliest. Kabinet-Jetten is van plan om de WW-duur te verkorten van 24 maanden naar 12 maanden. Maar hiermee verandert ook de opbouw: per gewerkt jaar zou je dan een halve maand WW opbouwen. Op dit moment is dat nog een volle maand per gewerkt jaar. Als dit plan doorgaat dan zou het betekenen dat je na 24 jaar werken het recht op 1 jaar WW hebt opgebouwd.
"Wel is het kabinet van plan om de eerste twee maanden van de WW de uitkering te verhogen van 75% naar 80%. De resterende maanden blijven hetzelfde: je ontvangt 70% van je laatst verdiende loon. Er geldt een maximumloon: 6.617 euro bruto per maand. Verdien je meer dan dit bedrag? Dan heb je pech, want het UWV gebruikt dit als maximaal bedrag. Ook dit bedrag wil kabinet-Jetten verlagen naar 5.293 euro.
Wat vindt vakbond FNV van de kortere WW?
De vakbond FNV zegt dat elke werknemer door deze maatregel wordt geraakt. Van jonge werknemers die bijvoorbeeld 10 jaar hebben gewerkt, worden de WW-rechten gehalveerd. 55+’ers ondervinden hier ook last van, omdat zij vanwege hun leeftijd vaak lastig aan een nieuwe baan komen.
Met dit voorstel hebben zij nog minder tijd om een nieuwe baan te vinden. Lukt dit niet binnen het jaar dat je WW ontvangt? Dan beland je in de bijstand.
Wie betaalt voor de WW?
Naast het salaris betaalt de werkgever ook voor de werknemersverzekeringen zoals de WW en de WIA. Dit zijn sociale voorzieningen waar je gebruik van kan maken als je werkloos wordt of arbeidsongeschikt raakt. De premies voor deze voorzieningen worden niet ingehouden op het salaris. Deze werkgeverslasten komen boven het salaris op.
De totale kosten (salaris + premies voor sociale voorzieningen) voor de werkgever bepalen hoeveel salaris kan worden gegeven aan zijn werknemer. Hoe hoger de premies voor sociale voorzieningen, hoe minder salaris er kan worden uitgekeerd. Dus een hogere WW-premie zorgt voor een lager salaris. De gevolgen hiervan zijn ook zeker voelbaar voor de werknemer.
Waarom kiest het kabinet ervoor om de premies niet te verlagen?
De reden daarvoor heeft te maken met de staatsbegroting. De overheid mag iets meer uitgeven dan wat zij aan inkomsten binnenhalen, maar het overheidstekort mag niet meer dan 3 procent zijn van het bruto binnenlands product (bbp). Dat is afgesproken voor elke EU-lidstaat. De inkomsten van de overheid zijn belastingen, maar ook premies. Alles wat aan premies wordt binnengehaald, hoeft niet via belastingen worden opgehaald.
Op dit moment zijn er gigantische overschotten in de fondsen voor zowel de WW als de WIA. De WW-premie gaat naar het Algemeen Werkloosheidsfonds (Awf) en de WIA-premie gaat naar het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof). De Aof heeft een overschot van 39,8 miljard in 2025 en de verwachting is dat het overschot nog groter wordt dit jaar: 44,9 miljard. Hetzelfde geldt voor de Awf: in 2025 was het overschot 11,3 miljard en de verwachting is dat aan het einde van dit jaar het overschot 15,8 miljard wordt. Deze overschotten ontstaan omdat er jaar in jaar uit steeds meer premie wordt geïnd dan er wordt uitgegeven.
Het kabinet gaat op de rijksbegroting uit van een totaal bedrag aan geïnde belastingen en premies. Als de WW- en de WIA-premie omlaag zouden gaan dan zou dat minder opbrengsten aan premies betekenen. Dat heeft als gevolg dat de totale inkomsten van de overheid dalen, terwijl de uitgaven nog steeds even hoog zijn. Dat zou een groter overheidstekort betekenen. De overschotten in de Aof en de Awf worden dus gebruikt om het overheidstekort niet boven 3 procent van het bbp te laten stijgen.