Waarom zijn er zóveel verschillende soorten tandpasta?
In de supermarkt of drogist vind je in het schap met tandpasta een overweldigend aanbod. Tientallen soorten tandpasta van bekende merken schreeuwen om je aandacht met termen als 'Professional', ‘Ultimate Radiance’, ‘White 3D’, ‘Luxe Perfection’, 'Advanced' of 'Clinical'. Maar zijn die tientallen varianten echt nodig, of vallen we voor marketing? Radar vraagt een deskundige om opheldering.
De strijd om schapruimte
Je struikelt bijna over de termen op een verpakking, die allemaal een associatie maken met een wit, gezond gebit. Waarom zijn er zoveel soorten tandpasta, als ze allemaal goed, beter, best voor de mond claimen te zijn?
Een deel van het antwoord ligt in de marketingstrategie van grote fabrikanten. Ze lanceren voor elke denkbare wens van de consument een tube: gevoelig tandvlees, wittere tanden, wittere tanden door houtskool, geen tandplak, frisse adem, en ga zo maar door. Terwijl uiteindelijk iedereen een schoon en gezond gebit wil. Maar met al die tubes vullen merken een groot deel van het winkelschap, zodat er letterlijk minder ruimte over is. Zoek je naar concurrerende tandpasta, dan moet je vaak onderaan het schap kijken.
Verpakking met afbeeldingen van twinkels en diamanten in overvloed dus, maar is het qua inhoud hetzelfde product in een ander doosje? Of is er wel degelijk verschil? Wij vroegen het aan prof. dr. Dagmar Else Slot, mondhygiënist en hoogleraar Preventie in de Mondzorg aan het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA).
Verschillende pasta’s voor verschillende problemen
Volgens haar ligt het genuanceerd. Hoewel veel tandpasta's een vergelijkbare basis hebben, zijn er zeker verschillen als je specifieke klachten hebt.
"Tandpasta is complex te formuleren en bevat veel ingrediënten om het tot een soort basispasta te maken die houdbaar is en uit een tube komt.. Voor problemen is er vaak een specifiek ingrediënt dat actief is om dat probleem aan te pakken: plaque, tandvleesontsteking, gaatjes, erosie, slechte adem, gevoelige tanden, whitening. Mocht je dus een probleem hebben, dan is daar een specifieke pasta (met een speciaal daarop gericht ingrediënt) voor," legt ze uit.
Wat er in de tandpasta zit, doet dus wel degelijk iets extra’s, ook al wordt het vooral met marketingtermen benoemd.
“Tandpasta is geen overbodige luxe.”D.E. Slot, mondhygiënist en hoogleraar Preventie in de Mondzorg
Toch betekent dit niet dat iedereen per se een speciale, en daarmee vaak dure tandpasta nodig heeft. Voor de gemiddelde Nederlander zonder specifieke mondklachten is de basis fluoride tandpasta meer dan voldoende, legt de hoogleraar en praktiserende mondhygiënist uit. "Het fijnste is als je gewoon kunt poetsen met een borstel en een fluoride tandpasta. Echter als je bijvoorbeeld speciale wensen zoals whitening, of problemen zoals tandvleesontsteking, gaatjes, slechte adem, gevoelige tanden hebt, dan zijn daar specifieke pasta’s voor met ingrediënten die daar op gericht zijn."
Waarom dan termen als 'Professional' en 'Clinical'?
Er kan ook behoorlijk prijsverschil zitten in tandpasta. Op premium varianten, die soms 7 tot 10 euro per tube kosten, staan soms termen als 'Expert', 'Pro' of 'Klinisch bewezen'. Omdat tandpasta onder de cosmeticawetgeving valt en niet onder de geneesmiddelenwet, mogen fabrikanten dit soort termen best wel snel op de verpakking zetten. Zonder dat daar een wetenschappelijke basis voor nodig is. We vragen Slot of zo’n term betekent dat je een ‘beter’ product in handen hebt:
"Dat zijn commerciële termen, hier zit geen kwaliteitslabel aan vast. De cosmeticawet beschermt ook dat er geen onterechte claims worden gemaakt. Bijvoorbeeld dat er een actieve bijdrage wordt geleverd aan het verbeteren van een medische aandoening, zoals een ontsteking in de mond.”
“Alle grote bekende commerciële merken doen wel netjes en goed onderzoek naar hun pasta,” vertelt ze verder. “Zowel in de ontwikkeling als naar de effectiviteit. Er zijn veel pasta’s te koop, het grote voordeel van de bekende commerciële merken is dat zij ook een goede kwaliteitscontrole in de productie hebben," aldus Slot.
Hebben we überhaupt tandpasta nodig?
De sprankelende beloftes van de marketing even daargelaten, wat doet tandpasta eigenlijk? Slot: "Eigenlijk heb je voor het verwijderen van tandplak geen tandpasta nodig, wel een borstel die je dan goed moet gebruiken. Het advies is om aan je tandarts of mondhygiënist een persoonlijke poetsinstructie te vragen zodat je exact weet hoe en waar jij in jouw mond moet poetsen.
Het fysiek verwijderen van tandplak met de borstel is de belangrijkste taak, maar de tandpasta weglaten is volgens de hoogleraar niet verstandig: “Tandpasta is geen overbodige luxe. Er zitten belangrijke ingrediënten in, die bijvoorbeeld beschermen tegen het krijgen van gaatjes met fluoride, en de tandplakgroei remmen, of de gevoeligheid verminderen. Zonder pasta poetsen is daarom geen goed idee!," zegt ze stellig.
Aankoopadvies voor in de winkel
Als die muur aan tandpasta’s dan wel ieder hun functie hebben, hoe weet je dan voor welke jij moet kiezen? Laat je in ieder geval niet afleiden door glimmende doosjes of loze kreten, maar kijk naar je eigen behoeftes. En: controleer ook eens de achterkant van de tube of verpakking. Het advies voor je volgende keer dat je tandpasta gaat kopen:
Check altijd de basis:
"Kies er altijd een met fluoride", benadrukt Slot. Dit is het allerbelangrijkste ingrediënt voor sterke tanden en het voorkomen van gaatjes.
Let op de soort fluoride:
Op de achterkant van de tube zie je soms een lange, intimiderende lijst met ingewikkelde woorden. Maar Slot geeft een handvat: "Gewone basis fluoridetandpasta is natriumfluoride, ook wel sodium fluoride. De fluorideverbinding van tinfluoride biedt nog wat meer voordelen voor een paar van de bekende problemen," legt ze uit.
Kies gericht bij klachten:
Heb je nergens last van, dan is een basispasta met fluoride prima. Maar: "...indien je een probleem of wens hebt, kijk dan naar een pasta die speciaal daarvoor is."
Ga voor je eigen voorkeur:
Slot benadrukt: "Kies er éen die je lekker vindt smaken." De beste tandpasta is er immers eentje die jij graag gebruikt omdat je het prettig vindt smaken, of omdat je de textuur aangenaam vindt.
Gebruik niet te veel:
Je hebt geen enorme klodder tandpasta nodig, zoals je vaak in reclames ziet. Het advies: “Gebruik 1-2 cm tandpasta bij je tweedagelijkse poetsmoment."