Zit er dierenvet in wasverzachter? Waarom dit niet op het etiket staat

Wat heeft dierenvet met een zachte was te maken?

De stof die je handdoeken, truien en beddengoed zacht houdt, staat op het etiket als 'kationogene oppervlakteactieve stoffen'. De Nederlandse Vereniging van Zeepfabrikanten (NVZ) legt uit: "Voor de productie van wasverzachters wordt gebruikgemaakt van zogenaamde esterquats.”

"Een onderdeel van deze stoffen bestaat uit vetzuren, die zowel van dierlijke als van plantaardige oorsprong kunnen zijn," verklaart de branchevereniging. Voor het uiteindelijke resultaat maakt de oorsprong niet uit. De werking is hetzelfde. Deze vetzuren hechten zich aan de vezels van je kleding en laten een dun, vettig laagje achter. Hierdoor voelt de stof gladder aan en wordt deze minder statisch.

Waarom zit er dan vaak rund- of varkensvet in? Volgens de NVZ was dierlijk restvet vroeger de norm, omdat er nauwelijks plantaardige alternatieven waren. Tegenwoordig ziet de industrie het gebruik ervan vooral als "een circulaire toepassing van een reststroom die anders zou worden verbrand of anderszins afgedankt". De vereniging benadrukt: "Het gaat hierbij nadrukkelijk niet om dieren die worden geslacht voor wasverzachters, maar om reststromen die ontstaan bij de voedselproductie."

Waarom is plantaardige wasverzachter vaak duurder?

Als jij liever geen dierlijke producten nuttigt of gebruikt, is dit misschien een rottige ontdekking. Maar er zijn inmiddels volop plantaardige opties (zoals op basis van palmolie, raapzaad- of zonnebloemolie) beschikbaar. Diverse fabrikanten, waaronder bijvoorbeeld de huismerken van grote supermarkten, zijn overgestapt op plantaardige bronnen. Toch gaat lang niet iedereen mee in die trend.

De NVZ geeft aan dat de keuze afhangt van de klant en de markt. Sommige consumenten zoeken specifiek naar termen als 'vegan' of '100% plantaardig', anderen kijken vooral naar de prijs. Dat dierlijk vet zo goedkoop is, komt door de enorme schaal van de vleesindustrie: er is altijd slachtafval over. "Plantaardige varianten zijn vaak duurder en minder goed beschikbaar dan traditionele grondstoffen, waardoor economische en logistieke afwegingen eveneens een rol spelen," aldus de branchevereniging. Zo zorgt het gescheiden houden van dierlijke en plantaardige grondstoffen in de fabriek voor hogere kosten. 

Waarom staat parfum wel op de fles, maar dierenvet niet?

Als je veganistisch wilt leven, is het frustrerend dat er op het etiket niet duidelijk wordt vermeld dat er dierlijke producten in wasverzachter zitten. Wel staan er allerlei parfumstoffen (zoals Linalool of Citronellol) genoemd. Volgens de Europese Wasmiddelenverordening is veiligheid het belangrijkst voor het etiket. De NVZ legt uit: "De huidige etiketteringsregels zijn zo ingericht dat informatie die direct van belang is voor veilig gebruik en gezondheid centraal staat, zoals eventuele allergenen.”

Sommige parfums kunnen huiduitslag veroorzaken, en dus zijn fabrikanten verplicht deze bij naam te noemen. Omdat vet (dierlijk of plantaardig) geen allergieën opwekt, valt dit buiten deze regel. De categorienaam 'kationogene oppervlakteactieve stoffen' is dan genoeg. "Met deze verplichte informatie staat het etiket vaak al behoorlijk vol. Daarom wordt doorgaans niet de exacte oorsprong van alle ingrediënten vermeld," aldus de zeepfabrikanten.

Is wasverzachter met dierlijke restvetten echt duurzaam?

Als het gebruik van dierlijke restvetten circulair en daarmee duurzaam is, waarom staat dat dan niet op de verpakking? Volgens de NVZ bestaat daar "geen wettelijke verplichting voor".

Daarnaast is het voor wasmiddelmerken niet zo simpel om dit zomaar op een etiket te zetten. "Het onderbouwen van dergelijke duurzaamheidsclaims is in de praktijk complex en vraagt om een stevige bewijsvoering," legt de branchevereniging uit. Ook wijst de NVZ op strengere Europese wetgeving die greenwashing moet tegengaan. Vanwege deze regels zullen fabrikanten volgens de vereniging "per merk en product afwegen welke claims of informatie zij op de verpakking communiceren".