Kurkuma: gezondheidsbooster of niet?

Kurkuma: gezondheidsbooster of niet?

Indiase geelwortel, koenier, kunyit, tameriek of gewoon kurkuma. Een specerij, gemaakt van de wortel van de plant Curcuma longa, dat het nieuwe wondermiddel lijkt te zijn op het gebied van voedingshypes. Maar is deze specerij net zo krachtig en helend als wordt beweerd? Radar zocht het uit!

Hoewel veel mensen kurkuma waarschijnlijk in poedervorm kennen en het als kruid gebruiken, lijkt de wortel in eerste instantie op een soort oranjekleurige gember. Niet geheel ontoevallig schreven we eerder ook over de hype die deze gele wortel met zich meebracht en kwamen we tot wat interessante conclusies…

De hoogste tijd dus om ook dit familielid onder de aandacht te brengen. Enkele bij-effecten van het tot je nemen van kurkuma zouden onder andere het ontgiften van je lever zijn, het zou een natuurlijke variant zijn van antidepressiva en het zou zelfs helpen bij de vertering van vetten. Hoogste tijd om deze beweringen voor te leggen aan dr. Jeanne de Vries, voedingswetenschapper van Wageningen University & Research. 

Kurkuma kan positieve bijwerkingen brengen

Maar eerst het beantwoorden van de hamvraag: hoe gezond is kurkuma nou eigenlijk? Dr. De Vries licht toe dat verschillende wetenschappelijke studies wel degelijk bepaalde gezondheidsvoordelen van kurkuma belichten. ‘De studies tonen aan dat kurkuma helpt bij het tegengaan van ontstekingsprocessen. Dit wordt in verband gebracht met onder andere hart- en vaatziekten, gewrichtsontstekingen zoals artritis en het voorkomen van kanker.’ 

‘In deze studies met gunstige uitkomst werden de gunstige effecten onder andere op markers in het bloed gevonden. Daar was te zien dat een verbetering optrad door een  antioxidante werking. Daarbij kwam ook naar voren dat het zou helpen tegen bepaalde pijnklachten zoals bij gewrichtspijn en ook stress wordt in die onderzoeken genoemd’, aldus de voedingswetenschapper. 

Specerij wordt niet goed opgenomen

Wat wel belangrijk is om te benoemen, is dat kurkuma niet zomaar goed wordt opgenomen door het lichaam. ‘Kurkuma wordt heel slecht opgenomen, omdat het lichaam het ziet als een stof die het niet per se op wil nemen. Je ziet dan ook dat veel supplementen worden gecombineerd met een andere stof, piperine, dat je ook veel in zwarte peper vindt. Doordat dit erin zit, wordt de kurkuma wel opgenomen.’ 

Kurkuma als tegenwerking van medicijnen

Maar het is te kort door de bocht om kurkuma meteen als wondermiddel af te doen. Wat ook in studies naar voren komt volgens De Vries, is dat de specerij de werking van bepaalde medicijnen tegen kan gaan, wat onder andere voorkwam bij kankermedicijnen en chemotherapie. Het kruid lijkt dus vooral goed te kunnen werken bij de voorkoming van ziektes en ontstekingen, als ondersteuning bij de behandeling, maar niet zozeer in de actieve bestrijding ervan.

De voedingswetenschapper geeft dan ook aan: ‘Voorzichtigheid is geboden. Bij de combinatie met medicijnen moet opgepast worden. Curcumine, de werkzame stof in kurkuma, kan veranderingen geven in de opname en metabolisme van medicijnen, indien ze tegelijkertijd worden gebruikt, zoals cardiovasculaire medicijnen, antidepressiva, antistolling, antibiotica, chemotherapie en antihistaminen.’

Oppassen met de inname van grote hoeveelheden

Naast de bijwerkingen in combinatie met medicijnen, is ook onderzoek gedaan naar de hoeveelheid die veilig is om in te nemen. Hierbij gaat het dus vooral om de actieve component curcumine. ‘Een veilige inname hiervan betreft 1 tot 3 milligram per kilogram lichaamsgewicht per dag, wat neerkomt op zo’n 4 tot 8 gram kurkumapoeder. Neem je er meer van in, wat voornamelijk via supplementen mogelijk is, dan kunnen bijwerkingen als diarree, misselijkheid en gewrichtspijn voorkomen.’ 

De Vries licht verder toe: ‘Het is niet verstandig om zomaar te gaan experimenteren met een supplement. Voor de meeste mensen zal het geen probleem zijn, maar pas dus goed op als je bepaalde medicijnen slikt. Het is altijd het beste om met een specialist te overleggen of er al ervaringen zijn met zo’n behandeling en of het voor jou persoonlijk verstandig is om het uit te proberen.’ 

Kurkuma in je gerecht verwerken heeft geen bewezen gezondheidsvoordeel

Hoewel het van belang is om met deze eventuele bijwerkingen rekening te houden, zal het bij een toevoeging van kurkuma aan je lekkere curry allemaal niet zo snel lopen. Want zoals al eerder vermeld, wordt kurkuma over het algemeen niet zo heel goed opgenomen en bovendien is nog geen onderzoek bekend over de voordelen van kurkuma wanneer het in voedsel is verwerkt. 

De Vries voegt hier nog aan toe: ‘Ik denk dat het weinig zin heeft om ongezond te eten en dan wel een supplement te gebruiken. Zo vind je antioxidanten die in kurkuma zitten ook in groente en fruit en gezonde vetten in vis. Wij bevelen altijd aan om eerst naar je basisvoeding te kijken, voordat je supplementen aan je dieet gaat toevoegen. In principe zou je namelijk geen enkel supplement nodig moeten hebben.’ 

Ook interessant