Collectieve schadevergoeding

Een rechtszaak beginnen tegen een bedrijf is in Nederland erg duur en vraagt veel kennis van zaken. Het zou makkelijker zijn om met meerdere gedupeerden een schadevergoeding te eisen. Helaas is dit in Nederland niet mogelijk. In andere Europese landen kan dit wel. Waarom in Nederland niet? Let op! De uitzending is een uur later en begint om 21:30.

Een rechtszaak beginnen tegen een bedrijf is in Nederland erg duur en vraagt veel kennis van zaken. Het zou makkelijker zijn om met meerdere gedupeerden een schadevergoeding te eisen. Helaas is dit in Nederland niet mogelijk. In andere Europese landen kan dit wel. Waarom in Nederland niet? Let op! De uitzending is een uur later en begint om 21:30.

Omdat het in Nederland geld moet kosten ! 😈

De Nederlandse rechtspraak, afhankelijk van de sector waarvan gesproken wordt, voorziet niet in, zoals in vele andere gevallen wel het geval is, een mogelijkheid om een vonnis collectief te doen gelden. Een vonnis wat voor een bepaalde zaak gewezen is heeft betrekking tot alleen en uitsluitend die zaak en is geen maatstaf voor derden. Dat Nederland in verhouding achter loopt bij de ons omringende landen waar de collectieve rechtsgang wel tot de mogelijkheden behoord heeft naar mijn mening één goede reden want hoe vaak komt de behoefte om hierin te voorzien voor? We kennen de onderhandse woekerpolis affaire dan nu toevallig waarin een collectieve aanpak zinvol zou zijn maar de wetgeving voorziet momenteel niet in de mogelijkheid om een geschil inzake een collectie belang ook collectief te behandelen. Het is ook nog maar de vraag of het belang daarbij gebaat is dan wel het belang anders dan een enkel geval bestaat omdat dergelijke zaken nauwelijks aan de orde zijn. Ik denk dat men hierin geen veranderingen zal aanbrengen omdat er geen behoefte bestaat. Nog even een belangrijke aanvulling, andere landen zijn groter waardoor de behoefte aan de mogelijkheid tot een collectieve gerechtelijke afhandeling eerder is geschapen omdat het in die landen vaker voor komt. In Nederland bestaat er nauwelijks behoefte aan deze mogelijkheid vanwege de hoge uitzondering waarin deze behoefte zou bestaan. Het is derhalve niet reëel dit in een land als Nederland te verwachten.

De reden voor dit gebrek in een collectieve rechtsprocedure is politiek van aard. De meerderheid van de politieke partijen, met het CDA en VVD voorop, wilden begin jaren negentig niet weten van het toestaan van een ''schadevergoeding in geld''. De reden: angst voor een ''Amerikaanse toestanden'' in de vorm van een toenemende claimcultuur in Nederland. Die houding is al die jaren blijven bestaan, bij het CDA, bij de VVD en ook in zekere mate bij andere politieke partijen (D'66, PvdA). Meer in zijn algemeenheid hebben de politieke partijen al zo'n twintig jaar vrijwel geen oog voor de burger in zijn hoedanigheid van consument. Burgers zijn voor de politiek vooral van belang als stemvee. Overigens zijn collectieve rechtszaken sinds 1992 WEL mogelijk ! Alleen leiden ze tot een zg. declaratoir vonnis (een verklaring van recht). Zo'n ''verklaring van recht'' leidt in de praktijk wel tot schade-uitkeringen aan gedupeerden omdat de schadeveroozakende partij immers wel veroordeeld wordt. De zaak wordt (na een veroordelend vonnis) dan vervolgens geschikt. Een collectieve rechtszaak in de huidige (toegestane) vorm heeft ook een (nuttige) functie om verjaring van claims van individuele gedupeerden te voorkomen. Goed dat Tros Radar aan deze lacune in de wet aandacht schenkt. Wellicht leidt dit ertoe dat de politieke partijen onder druk worden gezet om hun houding te wijzigen. Overigens vormt dit onderwerp (geen schadevergoeding in geld toewijsbaar) slechts het topje van de ijsberg van problemen bij claims van consumenten die massaal schade lijden. De wijze waarop de rechtspraak de aandelenlease-affaire heeft afgedaan, zou alleen al drie uitzendingen van Tros Radar kunnen vergen. Die claims zijn door de rechtsspraak het juridische moeras ingewerkt, waardoor feitelijk circa 95% van de schade van 6 miljard euro op het bord van de gedupeerden consumenten is gedeponeerd. Helaas heeft Tros Radar kennelijk geen interesse meer in het onderwerp dat het in 2002/2003 aanzwengelde.