Consumenten gebruiken vaker nep-gegevens bij bestellingen of diensten

Slechts 6 procent verstrekt moeiteloos gegevens

Op veel plekken moet je je gegevens achterlaten als je iets bestelt, koopt of gebruik wilt maken van een dienst. Niet al deze gegevens zijn altijd nodig. Webwinkels vragen soms bijvoorbeeld niet alleen om je adres en contactgegevens, maar ook om je gender en geboortedatum. En ook als je iets in een fysieke winkel koopt, wordt soms je adres gevraagd. 

Tegelijkertijd wordt het nieuws de laatste tijd overspoeld door berichten over datalekken. Alleen dit jaar zijn er al gegevens buitgemaakt bij Odido, Basic-Fit, Booking, Rituals en de gemeente Epe. 

Vandaar dat Radar benieuwd was hoe jullie kijken naar het achterlaten van je gegevens. We zetten een poll online waar 1.448 mensen op reageerden. Een meerderheid van 66 procent ziet weleens af van een bestelling of dienst als ze (in hun ogen onnodige) gegevens moeten opgeven.

29 procent zou die gegevens liever niet geven, maar wil soms iets gewoon echt graag hebben of heeft het echt nodig. Slechts 6 procent heeft er geen problemen mee om gegevens te verstrekken. 

Vaker fake-gegevens

Ook waren we benieuwd of jullie deze gegevens altijd naar waarheid invullen of soms gegevens verzinnen. Ruim drie op de vier (76 procent) blijkt weleens niet-correcte gegevens op te geven. 

Dat is een flinke stijging ten opzichte van 2018, toen we deze vraag stelden in een Radar Panel-onderzoek. Toen gaf 40 procent aan weleens niet-correcte gegevens te verschaffen, terwijl 60 procent altijd correcte gegevens opgaf. Nu is dat nog maar 24 procent. 

Een deelnemer legt uit waarom zijn of haar gegevens niet altijd kloppen: “Voorheen gaf ik correcte gegevens op maar de laatste tijd met al die hacks ben ik voorzichtiger geworden en doe ik dat niet meer.” 

Hebben ze deze informatie echt nodig?

Veel deelnemers schatten in of de informatie echt nodig is. Zo laat iemand weten: “Als ik vind dat het niets met de aankoop of met het contact te maken heeft, geef ik een fictieve geboortedatum op. Soms ook een fictief gender, adres en/of telefoonnummer.”

Een ander schrijft: “Ik geef regelmatig een andere geboortedatum op. Of bij bijvoorbeeld een restaurantreservering, een andere naam. Ik kijk of ik het noodzakelijk vind dat ze alles weten, er wordt zo vaak gehackt tegenwoordig.”

Van een ander telefoonnummer tot een volledig alias 

Niet iedereen past overigens evenveel aan: sommigen veranderen slechts één nummer in hun telefoonnummer, anderen creëren online volledige aliassen. Een aantal strategieën van respondenten: 

• “Het alias is een combi van feitelijke informatie, die echter door een onbekende niet naar mij te herleiden is.”
• “Ik heb een volledige andere identiteit, e-mail, naam, adres en dergelijken voor diverse redenen zoals online aankoop, social media of abonnementen.“
• “Om irritante telefoontjes of risico van doorverkoop, geef ik mijn afgesloten vaste telefoonnummer door.”
• “Voor het verplicht invullen van een e-mailadres gebruik ik vaak de dienst '10minutemail' of iets dergelijks. Ook heb ik via DuckDuckGo een alias e-mailadres, waarbij alle trackers, cookies etc verwijderd worden.”
• “Ik heb ook een speciaal e-mailadres voor nieuwsbrieven of zaken waarbij ik liever niet persoonlijk herkenbaar ben.”

Een extra mailbox blijkt overigens niet alleen een strategie om niet-herkenbaar in het systeem te staan bij bedrijven. Een kwart van de 18.926 deelnemers die het Radar Panel ondervroeg over hun mailboxen, blijkt een speciaal ‘spam’-adres te hebben voor bestellingen, accounts of prijsvragen. 

Onhandig bij afhalen pakketjes

Deelnemers die hun gegevens wel altijd naar waarheid invullen, doen dit vooral uit praktische redenen. Zo laat iemand weten: “Ik heb weleens een andere achternaam en geboortedatum ingevuld, maar er wordt bij het ophalen van een bestelling steeds vaker naar een legitimatiebewijs gevraagd.”

“Mocht er iets niet goed gaan bij een bestelling, dan kun je je zelf altijd beroepen op correctheid. Met vervalste gegevens kan dat anders wellicht helemaal verkeerd gaan uitpakken”, vult een ander aan. 

Niet over nagedacht

Velen van hen geven overigens ook aan dat ze er nooit over nagedacht hebben om nep-gegevens te verstrekken. Zo schrijft een deelnemer: “Ik ben een te eerlijke sukkel, heb er nog nooit aan gedacht om niet-correcte gegevens in te vullen. Wel een idee voor de volgende keer.” Een ander beaamt: “Jullie brengen me nu wel op een idee.”