Delen in plaats van hebben: “Mooi idee in theorie”
Op een Radar-poll reageerden 616 lezers op de vraag of ze weleens meedoen aan de deeleconomie. Denk aan het lenen van gereedschap bij je buren, het delen van een auto met familieleden of te veel gekookt eten aanbieden aan onbekenden. Voor sommigen een ideaal concept; anderen zijn er huiverig over.
Met wie delen we spullen?
Van de respondenten die deelnemen aan de deeleconomie deelt 15 procent met bijvoorbeeld vrienden, buren en familie: “Mijn buren mogen alles lenen als ze iets nodig hebben, en wij van hen.“ Naast informele afspraken, worden buurtapps ook vaak voor dit doel gebruikt: “Wij hebben in de wijk een appgroep met ongeveer 60 vrouwen via welke we geregeld dingen vragen en lenen.”
6 procent deelt via deelorganisaties. Sites, apps en facebookgroepen die genoemd worden door respondenten zijn Peerby, Greenwheels, MyWheels, OnzeAuto, The Clothing Loop, en ‘Zonder honger naar bed'. Polldeelnemers doen via deze initiatieven graag mee aan de deeleconomie, zolang ze toegankelijk en betaalbaar blijven.
Wat zeggen voorstanders van de deeleconomie?
Pollrespondenten noemen meerdere redenen waarom ze aan de deeleconomie deelnemen. Zo heeft het economische voordelen, is het duurzamer en verbetert het saamhorigheid. “Voor mensen die krap bij kas zitten of geen ruimte hebben om bepaalde gebruiksartikelen kwijt te kunnen is het een optie die uitkomst kan brengen,” merkt een respondent op. Een ander vult aan: "Het scheelt een hoop geld, afval en is beter voor het milieu.”
Wat gebeurt er met je spullen?
80 procent van de respondenten doet niet mee aan de deeleconomie. 34 procent vindt het ook geen goed idee. Ze spreken de angst uit om uitgeleende spullen vies, beschadigd of zelfs kapot terug te krijgen. Sommigen hebben vervelende situaties in het verleden meegemaakt en zijn nu extra zuinig op hun spullen: "Vroeger ooit weleens een boormachine uitgeleend, die kreeg ik doorgebrand terug.”
Andersom zijn pollrespondenten ook bang om spullen van anderen te gebruiken: “De buurman is heel zuinig en netjes op zijn spullen. Wij zijn gewoon wat slordiger. Dat gaat irritaties opleveren.” Mensen spreken uit dat ze bang zijn om apparatuur van anderen per ongeluk te beschadigen bij het lenen.
46 procent vindt de deeleconomie wel een sympathiek idee, maar ziet weinig kansen in hun buurten om eraan deel te nemen. Een respondent legt uit: “Zo hecht is onze straat niet.” Ook deelorganisaties waarbij je met anderen bezittingen kan uitwisselen, zijn niet overal even bekend en/of beschikbaar: “Ik wist niet eens dat zoiets bestond,” zegt een lezer, en “Leuk als je in de Randstad woont, maar Nederland is een stuk groter dan dat,” merkt een ander op.
Een auto delen: economisch of onhandig?
Een specifiek voorbeeld van de deeleconomie is een auto delen. Sommigen delen met hun partner, (klein)kinderen of directe buren een auto. Anderen bezitten geen auto, maar gebruiken deelapps als ze er wel een nodig hebben: “Mijn oudste zoon huurt vaak een auto op die manier, als hij weer eens een groot meubel op Marktplaats heeft gekocht.”
Voor sommigen zijn deelauto’s geen mogelijkheid: “Ik heb een lichamelijke beperking en moet continu over een eigen auto kunnen beschikken.” Weer anderen hechten veel waarde aan een eigen auto. Ze waarderen flexibel en vrij te kunnen zijn en en een auto die ze in dezelfde staat aantreffen zoals ze die zelf hebben achtergelaten.
Hoe zat dit bijna tien jaar geleden?
In 2017 heeft Radar dezelfde poll uitgezet en er is weinig veranderd in de meningen van pollrespondenten over de deeleconomie in negen jaar tijd. Ook destijds werd er door slechts 5 procent van alle pollrespondenten spullen gedeeld met onbekenden. Dit is verrassend gezien de groei in het aantal deelwebsites en gebruikers; dat heeft bij onze lezers niet zoveel veranderd.
Er waren destijds wel meer mensen die de deeleconomie een sympathiek idee vonden. Wellicht hebben mensen in de tussentijd slechte ervaringen opgelopen met betrekking tot het uitlenen, lenen en delen van spullen.