Niet anoniem kunnen reageren? Minder mensen zijn voor online identificatieplicht

Twee keer nadenken voordat je iets schrijft

Anoniem reageren op internet is fijn voor je privacy, maar het maakt het ook makkelijk om heftige reacties te plaatsen, zoals beledigingen en bedreigingen. 37 procent van de 2.538 polldeelnemers vindt daarom dat je alleen online berichten moet kunnen plaatsen als je werkelijke naam bij je berichten staat. “Ik denk dat mensen meer nadenken voor ze iets schrijven als hun naam erbij staat”, verklaart iemand. 

“Als je staat voor wat je schrijft, dan mag daar je eigen naam bij staan. Anonimiteit maakt blijkbaar bij een aantal mensen het slechtste en meest onbeschofte los”, vertelt een ander. Vijf jaar geleden, toen we deze poll ook online zetten, klonk eenzelfde geluid. 39 procent van de deelnemers vond toen dat je het lef moet hebben om te zeggen wie je bent als je ergens op wilt reageren. Ook hopen mensen dat de vijandige sfeer online dan verandert. 

Er moet nog wel iets van privacy blijven

Ongeveer evenveel mensen (36 procent) vinden dat je identiteit niet voor iedereen zichtbaar hoeft te zijn, maar dat deze wel op te vragen moet zijn in geval van een wettelijke overschrijding. “Iets van privacy moet er wel blijven”, stellen veel van deze deelnemers. “Persoonsgegevens moeten beschermd blijven, behalve voor politie of justitie. Het mag niet zo zijn dat iedereen bijvoorbeeld je adres kan opvragen.” 

Deelnemers in deze groep benadrukken daarnaast dat anonimiteit soms ook fijn kan zijn en dat het niet per se hand in hand gaat met asociaal gedrag. “Soms durf ik niet te reageren op sociale media, omdat je herkenbaar bent. Bij een gewone opmerking word je soms al helemaal de grond ingetrapt”, vertelt de een. “Ik gebruik mijn eigen naam, maar niet iedereen doet dat. Dat wil niet zeggen dat deze mensen zich misdragen. Dat doen ze ook met hun eigen naam.”

Anonimiteit is belangrijk voor kwetsbare groepen 

Het aantal mensen dat vindt dat anoniem reageren mogelijk moet blijven, is een stuk groter ten opzichte van vijf jaar geleden. Toenhad slechts 12 procent deze mening, nu is dat 27 procent. 

Zij wijzen om te beginnen op de veiligheid van kwetsbare groepen. Zo vertelt een van deze deelnemers: “Anonimiteit biedt sommige mensen juist veiligheid online. Zie bijvoorbeeld hoe in de VS jacht gemaakt wordt op gemarginaliseerde groepen en activisten die zich uitspreken tegen het Trump-bewind. Deze mensen kunnen hun stem verliezen. Er is bovendien geen enkele garantie dat techbedrijven verantwoordelijk om zullen gaan met persoonsidentificatie. Je jaagt kwetsbare groepen nog verder de marge in.”

“Ik denk dat mensen weliswaar beter nadenken over hun uitingen wanneer ze alleen met eigen naam kunnen reageren, maar aan de andere kant kan anoniem reageren juist ook helpend zijn wanneer het moeilijk is je te uiten over kwetsbare onderwerpen, zoals bijvoorbeeld depressie of misbruik. En dan weegt dat laatste voor mij toch zwaarder”, beaamt een ander. 

Hoe zorgvuldig wordt er met je gegevens omgegaan?

Ook geven zij datalekken en het feit dat digitale sporen moeilijk uit te wissen zijn als redenen om je werkelijke identiteit niet te hoeven delen. “In verband met al die mogelijke hacks, ID-fraude, commerciële spam etc. wil ik mijn identiteit niet hoeven delen. Ik denk ook aan kwetsbare mensen die in babbeltrucs trappen”, legt een deelnemer bijvoorbeeld uit.

“Het internet vergeet niets”, vertelt een ander. “In de fysieke wereld praat je een misstap uit en ga je door met je leven. Online leidt een jeugdige vergissing of verkeerd geformuleerde mening onder je eigen naam al snel tot online burgerwachten die iemand digitaal aan de schandpaal nagelen. Je wordt veroordeeld door de publieke opinie, lang voordat er ooit een rechter aan te pas komt, met levenslange gevolgen voor je carrière en privéleven. Individuele platforms staat het vrij om verificatie te eisen, gebruikers kunnen daar dan bewust voor kiezen. Een wettelijke plicht tast echter de kern aan van onze privacy, veiligheid en de vrije uitwisseling van ideeën.”

Verantwoordelijkheid ligt bij platforms zelf

Net als vijf jaar geleden geven ook nu veel deelnemers aan dat platforms zelf verantwoordelijk gehouden moeten worden voor wat gebruikers schrijven. Het is dan aan hen om passende maatregelen te nemen en ongewenste reacties te verwijderen. 

Zo concludeert iemand: “Ik verzet me tegen het idee dat we misbruik op online platforms moeten bestrijden door de privacy van alle internetgebruikers in te perken. Commerciële platforms bepalen zelf hoe ze functioneren, berichten verspreiden en ongewenst gedrag aanpakken: daar dragen zij de verantwoordelijkheid voor. Natuurlijk blijft iedereen verantwoordelijk voor de eigen uitspraken, maar het bestaan van bedreigingen en beledigingen rechtvaardigt geen algemene identificatieplicht. Waarom zouden miljoenen burgers hun privacy en anonimiteit moeten opgeven voordat deze bedrijven hun verantwoordelijkheid nemen?”