Hoe weet je of er kooieieren verwerkt zijn in jouw favoriete mayonaise of koekjes?
Bij het kopen van je eieren kun je via eicodes en keurmerken de leefomstandigheden van de kippen achterhalen. Maar zodra de eieren worden verwerkt in producten als mayonaise, cupcakes en koekjes, ontbreekt de transparantie over de herkomst vaak. Dat is opvallend, want in deze producten kunnen eieren van legbatterijen zitten. Terwijl die in Europa eigenlijk niet geproduceerd mogen worden. Hoe komen deze eieren toch in de producten terecht? En zijn er foefjes om te ontdekken waar de verwerkte eieren vandaan komen?
Wat zijn kooieieren?
Er zijn drie soorten kooieieren, namelijk legbatterijen, verrijkte kooien en koloniekooien. Een woordvoerder van de Land- en Tuinbouw Organisatie legt uit: “Binnen deze kooisystemen worden kippen samen gehouden in een kleine kooi. Afhankelijk van het type kooiei hebben de kippen iets meer of minder beweegruimte dan een vel A4-papier." Veel supermarkten verkopen geen verse kooieieren meer, maar fabrikanten verwerken de eieren soms wel in hun producten.
Vaagheid op de ingrediëntenlijst
Bij het kopen van verse eieren krijg je informatie over de kippen. Een rode cijfercode op het ei verklapt de herkomst van het ei, en het Beter Leven-keurmerk vertelt je meer over de leefomstandigheden van de kip. Zo staat code 3 op een ei voor kooieieren en staat code 0 voor biologische eieren.
“Maar zodra eieren worden verwerkt in producten, verdwijnt die transparantie,” vertelt Frank Lindner, campagneleider bij voedselwaakhond Foodwatch. “Fabrikanten vermelden trots wanneer ze vrije-uitloopeieren gebruiken, maar over het gebruik van kooieieren via bijvoorbeeld eidooiers of poeders blijven ze vaak opvallend stil.”
Wél productieverbod, geen invoerverbod
De lijst met ingrediënten zegt dus weinig over het soort ei dat in een product zit. Wat zegt de wet- en regelgeving hierover? We vragen het aan een persvoorlichter van de staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.
De woordvoerder vertelt: “In de EU is er een verbod op legbatterijen en in Nederland hebben we sinds 2019 een verbod op verrijkte kooien. Het produceren van eieren in koloniekooien is nog wel toegestaan. In Nederland worden dus geen eieren meer geproduceerd in legbatterijen en verrijkte kooien, maar het betekent niet dat er een invoerverbod is op eieren uit landen waar dit wel mag.”
Hierdoor kunnen fabrikanten legbatterij- en verrijkte kooi-eieren importeren uit bijvoorbeeld de Verenigde Staten, China en Oekraïne. “In deze landen geldt het Europese en Nederlandse productieverbod op dit soort eieren niet,” legt Lindner uit.
Hoe herken je verwerkte kooieieren?
“Zodra fabrikanten de eicode benoemen op productverpakkingen, is het écht helder welke type ei gebruikt wordt in producten,” vertelt Lindner. “Het nadeel nu is dat er geen goede afspraken zijn. Er is daarom geen harde regel waarmee je kunt achterhalen welk soort ei een product bevat. Maar we gaan ervan uit dat fabrikanten pronken wanneer zij scharreleieren of vrije-uitloopeieren verwerken.”
“Geen duidelijke vermelding op de ingrediëntenlijst betekent vaak dat het product een kooiei bevat,” legt hij uit. “Ook het land waaruit een voedingsmiddel is geïmporteerd kan het soort ei verraden. Want als het product buiten Europa is geproduceerd, loop je het risico dat er legbatterij-eieren zijn verwerkt in het product.”
Wat zeggen supermarkten over kooieieren?
Radar vraagt Nederlandse supermarkten naar de verwerking van eieren in hun producten. We ontvingen eensgezinde antwoorden. Zo vertelt een woordvoerder van de Albert Heijn: “Alle eieren die als ingrediënt verwerkt worden in onze eigen merkproducten zijn minimaal scharreleieren.” Ook Lidl verwerkt geen kooieieren in hun producten: “Al onze producten zijn kooieieren vrij, ook de producten met ei als ingrediënt.”
Naast de Albert Heijn en Lidl, laten de ALDI, Spar en Lidl weten geen bewerkte producten met kooieieren te verkopen. De eieren verwerkt in hun huismerken zijn minimaal scharrelei, zo laten de supermarkten ons weten.