Kraamzorg annuleert last minute of levert te weinig uren: “Mijn baby raakte onderkoeld”
Je verwacht een baby, hebt je aangemeld bij een kraamzorgorganisatie maar krijgt te horen dat je aanvraag wordt geannuleerd. Dit gebeurt niet zelden pas als je bijna gaat of al bent bevallen, blijkt uit de vele ervaringen die mensen via het Radar Panel met ons deelden. Of er komt een kraamverzorger, maar voor veel minder uren dan de 49 waar je recht op hebt; het overkwam bijna 70 procent van de ondervraagden. 15 procent ontving bovendien digitale kraamzorg in plaats van iemand aan je bed. “Toen ik eenmaal bevallen was hoorde ik 'helaas, geen plek' en moest ik na een zware operatie alleen met baby naar huis.”
Via het Radar Panel ondervroegen we bijna 2000 mensen die in 2025 of 2026 kraamzorg hebben aangevraagd of ontvangen.
Kraamzorg annuleert je aanvraag
1300 van de ondervraagden hebben in deze afgelopen (ruime) 1,5 jaar kraamzorg aangevraagd. Daarvan is het 7 procent overkomen dat de kraamzorgorganisatie wilde annuleren.
De voornaamste reden dat de kraamzorgorganisaties geen zorg konden leveren, is een tekort aan personeel (bij 76% is dat de reden). Bij 4 procent kan niet worden voldaan aan een specifieke zorgvraag, en bij een enkeling spelen administratieproblemen een rol.
Andere redenen die worden genoemd hebben ook veel met onderbezetting te maken, soms ook door privé-omstandigheden bij de kraamverzorgende. En iemand rapporteert dat de verzekering een probleem was: “Woonachtig net over de grens in België, ben Nederlandse en verzekerd in Nederland”.
Annulering vlak voor of zelfs na de bevalling
Bijna een kwart (23%) krijgt het bericht over het annuleren van de kraamzorg binnen de laatste 8 weken voor de uitgerekende datum, nog eens kwart (26%) merkt het pas wanneer het zover is. Slechts een kleine 1 op de 3 (31%) krijgt het langer dan 20 weken voor de uitgerekende datum te horen. Vaak wordt de aanvraag direct na het aanmelden afgewezen.
26%
hoorde pas na de bevalling dat de kraamzorg werd geannuleerd
Toch niet geannuleerd
Bij 15 procent van de groep waarbij de kraamzorg wilde annuleren, werd er uiteindelijk toch niet geannuleerd. In de meeste gevallen doordat mensen hiertegen geprotesteerd hebben, anderen weten niet waarom het toch gelukt is. In sommige gevallen bedacht de kraamzorgorganisatie een oplossing door bijvoorbeeld verschillende verzorgers langs te sturen, minder uren te geven of een zzp’er in te huren.
- ❝
“Op de dag zelf hebben ze een zzp’er ingehuurd en uren later naar ons toegestuurd.”
- ❝
“Gedeeltelijk (minder uren) en door twee-drie verschillende pesonen.”
- ❝
“Er werd aangegeven dat er geen personeel was en dat ik naar een kraamhotel mocht. Ik gaf aan dat ik dat niet zag zitten. Ze hebben toen als oplossing een personeelslid van buiten de regio geregeld.”
- ❝
“Ze dachten dat we het niet meer nodig hadden bij de tweede. Maar heb aangegeven dat dit zeker wel het geval was en we er ook aanspraak op konden maken.”
Op zoek naar vervangende kraamzorg
Bij 6 procent van het totaal is de kraamzorg daadwerkelijk geannuleerd. 82 procent heeft vervolgens andere kraamzorg gevonden, al kostte dat de meesten (60%) wel moeite.
Na een zware operatie alleen thuis met de baby
“Ik hoorde met 14 weken zwanger dat alles al helemaal vol zat. Bemiddeling van zorgverzekeraar ingeschakeld maar die kon ook niets doen, tot week 34. Heeft me veel stress opgeleverd. Week 34 hoorde ik dat het kraamzorghotel open was gegaan bij het Antonius ziekenhuis Utrecht, dus daar zou ik heen kunnen. Niet ideaal, want mijn andere kindje van 3 mocht daar niet verblijven, maar beter dan niks. Toen ik eenmaal bevallen was hoorde ik 'helaas, geen plek' en moest ik na een zware operatie alleen met baby naar huis. Ik had van tevoren niet gehoord dat het een optie zou kunnen zijn dat er geen plek meer zou zijn. Pas voor dag twee en verder is toen via de zorgverzekeraar kraamhulp gevonden. Gelukkig kon mijn familie in de tussentijd bijspringen.“
- Radar Panel-deelnemer
18 procent heeft vervolgens geen andere kraamhulp gevonden; zij zijn niet op zoek gegaan of hebben wel gezocht, maar niet gevonden. Van wie op zoek is gegaan, heeft de helft de zoektocht zelf ondernomen, zonder hulp. 30 procent is bij de zoektocht geholpen door de verloskundige. Bij 20 procent heeft de zorgverzekeraar bemiddeld.
Stress door geannuleerde kraamzorg
Van iedereen bij wie de kraamzorg is geannuleerd, geeft ruim de helft (56%) aan dat zij daar negatieve gevolgen van hebben ondervonden:
Negatieve gevolgen door geannuleerde kraamzorg:
- Meer stress rondom de bevalling (60%)
- Familie moest bijspringen (29%)
- Problemen met borstvoeding (29%)
- Problemen met zorg voor de baby (24%)
- Problemen met herstel (24%)
- Partner moest extra verlof opnemen (12%)
- Medische complicaties (5%)
17 procent (7 mensen) geeft aan dat er door het annuleren van de kraamzorg een risicovolle situatie is ontstaan voor ouder of baby:
- ❝
“Het omgaan met verkleuring baby veroorzaakte paniek bij de ouders.”
- ❝
“Onwetende ouders zonder gedegen hulp beleven teveel stress en geen tot weinig info of steun zo.”
- ❝
“De controles van mijn baby werden niet tot slecht gedaan en daardoor werden ernstige complicaties over het hoofd gezien. Waarna mijn baby op de high care belandde.”
Zelf annuleren: geen vertrouwen
Daarnaast is er een groep van 4 procent (55 mensen) die kraamzorg aanvroeg, maar deze juist zelf wilde annuleren - om een andere reden dan dat er geen kraamzorg meer nodig was. Bij 42 procent waren er signalen dat de kraamzorgorganisatie de benodigde zorg niet kon leveren:
- ❝
“Onduidelijk of er iemand zou komen en wanneer. Ook E-consult ipv zorg thuis.”
- ❝
“Door het lezen van reviews kwam ik erachter dat veel kraamverzorgende overwerkt en gehaast waren en door tekorten zij ook soms niet op kwamen dagen.”
Bij een kwart werden er annuleringskosten in rekening gebracht. Variërend van 50 tot meer dan 300 euro, iemand geeft aan 450 euro te moeten betalen bij annulering. Bij 42 procent had er nog geen intake plaatsgevonden toen zij annuleerden. Toch moest ook binnen deze groep 1 op de 3 annuleringskosten betalen.
De helft (49%) heeft de kraamzorg daadwerkelijk geannuleerd, en in sommige gevallen de annuleringskosten betaald.
Annuleren na lezen slechte reviews niet mogelijk
Deze organisatie heb ik gebruikt bij mijn eerste dochter, mijn partner wou er nu weer gebruik van maken. Na aanmelding kwam ik erachter dat ze nogal negatief in het nieuws kwamen door aan het eind van de zwangerschap te annuleren, minder kraamzorg te leveren dan afgesproken, et cetera. Ik kon niet meer annuleren dus bij telefonische intake gevraagd of dat risico ook in onze provincie aanwezig was. De dame aan de telefoon verzekerde mij dat daar geen sprake van zou zijn. Bij 36 weken ontving ik toch een mail dat ze niet kunnen garanderen de uren te leveren, wellicht telefonisch in plaats van fysieke zorg, et cetera. Ik voel mij voorgelogen en had een prima alternatief gehad als ik de mogelijkheid had gehad om te annuleren.
- Radar Panel-deelnemer
Meerdere kraamverzorgers aan je bed
Van de 1300 mensen die in 2025 of 2026 kraamzorg hebben ontvangen heeft meer dan de heflt (55%) binnen één kraamtijd meerdere kraamverzorgenden aan het bed gehad. Dat heeft 30 procent als negatief ervaren. Anderen zijn hier neutraal over (43%) of vonden het positief (27%).
Bij 87 procent kwam de kraamzorg die zij ontvingen van mensen die hiervoor zijn opgeleid. Bij 5 procent was dit niet altijd, of deels niet het geval, de overige 7 procent weet het niet.
Slechte zorg en verkeerde adviezen
“Er gebeurden vreemde dingen. De kraamhulp deed vrijwel niets behalve zitten op de bank en wachten op koffie. Ze liet mij en mijn baby vier dagen lang in een vies en ondergebloed bed liggen. En wat ze dan wél deed was niet oké. Ze liep met mijn baby op het verschoonkussen door de kamer, gaf hem kunstvoeding zonder overleg terwijl ik borstvoeding gaf, voerde controles niet uit bij mijn baby en bij mij en gaf vreemde adviezen die achteraf niet goed hadden kunnen aflopen als we er gehoor aan hadden gegeven. Bijvoorbeeld: laat de baby ‘s nachts doorslapen in de kraamweek zonder voeding. Mijn kind was dysmatuur en raakte ondervoed. Daarnaast gaf ze, zittend op de bank met koffie terwijl ik al dagen in een ondergebloed bed lag, als tip dat we onze baby wat chocomel of fristi van een lepeltje konden geven als hij niet aan de borst wilde. ‘Dan kreeg hij toch iets binnen’…”
- Radar Panel-deelnemer
(Te) weinig uren kraamzorg
In Nederland heb je wettelijk recht op minimaal 24 uur kraamzorg. De norm is minimaal 49 uur (als je borstvoeding geeft, als je dat niet doet is deze norm 45 uur). 13 procent van de ondervraagden kreeg minder dan 24 uur kraamzorg. In totaal kreeg ruim twee derde (69 procent) minder dan 49 uur. Ook de paneldeelnemers van wie we weten dat ze geen borstvoeding gaven (dit hebben zij vooraf zo aangegeven bij de zorgverzekeraar) kregen allemaal minder dan de 45 uur waar zij recht op hadden.
Ze gaven aan dat door de tekorten door de zorgverzekeraars is besloten dat er geen 49 uur maar 30 uur zorg gegeven kon worden
277 mensen hadden vanwege een medische noodzaak recht op meer uren kraamzorg. Slechts 42 procent kreeg deze uren ook, de rest (58%) kreeg minder. De helft (51%) zelfs minder dan de norm van 49 uur.
Bij driekwart (76%) van iedereen die het minimale aantal uur (24 uur) of zelfs minder kraamzorg hebben gekregen, was dan geen eigen keuze: de kraamzorgorganisatie leverde simpelweg niet meer dan dat. 62 procent was er van tevoren niet van op de hoogte dat zij maximaal 24 uur kraamzorg zouden krijgen. Of er iets over in de voorwaarden staat, dat weet 44 procent niet. Bij 39 procent stond dit er niet in, slechts bij 17 procent bleek dit wel in de voorwaarden te staan.
Negatieve gevolgen van te weinig kraamzorg
Van alle Radar Panel-deelnemers die minder uren kraamzorg hebben gekregen dan de basis van 49 uur, of minder dan nodig vanwege een medische omstandigheid, geeft ruim een kwart (28%) aan dat zij daar negatieve gevolgen van hebben ondervonden:
Negatieve gevolgen door te weinig uren kraamzorg:
- Familie moest bijspringen (50%)
- Problemen met borstvoeding (46%)
- Problemen met herstel (43%)
- Problemen met de zorg voor de baby (27%)
- Meer stress rondom de bevalling (15%)
- Partner moest extra verlof opnemen (14%)
- Medische complicaties (10%)
1 op de 5 mensen die minder kraamzorg dan de basis van 49 uur of minder dan nodig vanwege een medische noodzaak geeft aan dat er door te weinig uur kraamzorg een risicovolle situatie is ontstaan voor ouder of baby.
- ❝
“Moeder kon niet “uit”schakelen en naderde uitputting.”
- ❝
“Het kind dronk de eerste 3 dagen niet.”
- ❝
“Te laat geelzucht geconstateerd bij baby.”
- ❝
“Paniek de eerste dag.”
- ❝
“Na 11 dagen ontdekte ze pas dat ik een stuk placenta in mijn baarmoeder had zitten en me daarom zo beroerd voelde.”
- ❝
“Baby viel teveel af en dit werd niet goed gemonitord.”
- ❝
“Problemen met borstvoeding, borstontsteking.”
- ❝
“Na de bevalling kon ik niet meer lopen en partner moest voor mij en baby zorgen, wat extra druk op hem legde want hij is door kanker ook blijvend beperkt.”
- ❝
“Mijn gezondheid als herstellende vrouw.”
- ❝
“Onze zoon bleek de hele tijd zijn hulpademhalingspieren te gebruiken zonder dat we het wisten. Pas toen de derde kraamverzorgster kwam zijn we met spoed opgenomen.”
- ❝
“Spanningen liepen hoog op met de kraamzorg en voelde mij daardoor niet comfortabel. Hierdoor heb ik mijn eigen checks niet laten uitvoeren.”
- ❝
“Overbelasting na keizersnede.”
- ❝
“Baby is onderkoeld geraakt.”
Digitale kraamzorg in plaats van fysiek
Van alle ondervraagden die kraamzorg ontvingen, ontving 44 procent digitale kraamzorg. Bij de grootste groep is dit een extraatje bovenop fysieke kraamzorg, maar bij 15 procent (van het totaal, 34% van groep die online kraamzorg ontving) kwam deze digitale zorg in plaats van de fysieke kraamzorg. Bij 1 procent (2 mensen) was zelfs alle ontvangen kraamzorg digitaal.
Van iedereen die digitale kraamzorg (deels) in plaats van fysieke kraamzorg kreeg, kwam dat voor 2 op de 3 als een verrassing. 43 procent wist het niet, nog eens 23 procent wist wel dat er digitale kraamzorg zou zijn, maar het digitale gedeelte was meer dan zij hadden gedacht. Een minderheid (34%) was er vooraf van op de hoogte.
Van degenen die niet van tevoren wisten dat de kraamzorg (deels) digitaal zou zijn, ontdekte ruim de helft (59%) dit pas toen het zover was. Nog eens 29 procent hoorde dit korter dan 20 weken voor de uitgerekende datum.
“Paar weken voor uitgerekende datum mail krijgen dat er videoconsulten zijn als er geen personeel is. Toen dochter geboren werd te horen krijgen dat er geen zorg is om op te starten, 1 dag later wel. Maar deze dame kon niet alle dagen en er was toen ook geen vervanging.”
Onverwacht naar het kraamhotel
2 procent (19 mensen) van de ondervraagde kraamzorgontvangers moest naar een kraamhotel, 10 van deze 19 mensen wist dit niet toen zij zich inschreven. Van deze 10 mensen kregen 7 het pas te horen toen het zover was.
Wat kun je doen?
In de uitzending vanavond reageert minister van Volksgezondheid Sophie Hermans. Ook hebben we uitgezocht wat je kunt doen als je minder uren krijgt dan waar je recht op hebt, en zetten we onder elkaar wat je kunt doen als je kraamzorg wordt geannuleerd; je hoeft namelijk niet zelf op zoek, de kraamzorgorganisatie en je zorgverzekeraar hebben deze zorgplicht.
Over het onderzoek naar kraamzorg
De vragenlijst over kraamzorg is tussen 7 september en 12 oktober 2026 ingevuld door 1885 mensen die in 2025 en/of 2026 te maken hebben gehad met kraamzorg; 1300 mensen die in die periode kraamzorg hebben aangevraagd, 1207 mensen die in 2025 of 2026 kraamzorg hebben ontvangen. Wil jij voortaan standaard uitgenodigd worden voor de onderzoeken van het Radar Panel? Dankzij onze grote groep panelleden kunnen wij misstanden aantonen: als bijkt dat meer mensen tegen hetzelfde probleem aanlopen, kunnen wij organisaties of de politiek hierop aanspreken. Meld je aan, het is gratis én zinvol.