Maakt het nieuwe ‘recht op reparatie’ repareren ook echt aantrekkelijker?
Jaarlijks belandt er in de EU zo’n 35 miljoen ton aan elektronica op de afvalstapel. Het Europese 'recht op reparatie' moet daar verandering in brengen door reparaties aantrekkelijker en toegankelijker te maken. Slaagt deze richtlijn daar ook echt in? Zonder aanvullend beleid van de overheid zet Techniek Nederland daar vraagtekens bij.
Wat is het recht op reparatie?
Het weggooien van repareerbare goederen zorgt in de Europese Unie voor 35 miljoen ton afval per jaar. “In Nederland gooien we jaarlijks 21 kilo per persoon aan elektronica weg. In totaal is dat een berg van 378 miljoen kilo per jaar”, vertelt Mark Harbers, voorzitter van Techniek Nederland. “Vaak is dat onnodig afval. Consumentenelektronica kan langer meegaan als reparatie vanzelfsprekend wordt. Zo verbruiken we minder grondstoffen.”
En om dat voor elkaar te krijgen, is het recht op reparatie in het leven geroepen. Hierdoor krijg je het recht om je product ook na afloop van de wettelijke garantie te laten repareren, mits dit technisch mogelijk is. Daarnaast:
Moeten fabrikanten informatie geven over hoe een product te repareren is.
Moeten reserveonderdelen langer beschikbaar blijven, zodat ook oudere apparaten gerepareerd kunnen worden.
Krijg je het recht op een vervangend leenapparaat tijdens de reparatie.
Mogen fabrikanten reparaties niet onnodig moeilijk of duur maken.
Wordt repareren hierdoor ook echt aantrekkelijker?
Techniek Nederland noemt dit een belangrijke stap naar een circulaire economie, maar stelt ook dat alleen wetgeving niet voldoende is. Harbers vertelt: “Repareren moet de norm worden. Dat lukt alleen als consumenten niet alleen het recht hebben om te laten repareren, maar daar ook daadwerkelijk voor kiezen. Een stimuleringsmaatregel, zoals een reparatievoucher of een aftrekpost in de inkomstenbelasting kan daarbij het verschil maken.”
Jan Post, van Reparatiewinkel Ede, is het daar volledig mee eens. “Repareren is gewoon duur”, stelt hij. “Je zit met dure arbeidskrachten en een hoog btw-tarief, dus consumenten kijken al heel snel naar een nieuw apparaat.”
Dit licht hij toe met een voorbeeld: “Stel je komt met een strijkbout bij ons: we zijn dan misschien wel drie kwartier tot een uur bezig om die te repareren. Ik moet daar 70 of 80 euro voor rekenen. Voor dat geld heb je ook een nieuwe.”
Belastingvoordeel of reparatievoucher
Techniek Nederland roept het kabinet dan ook op om reparaties financieel aantrekkelijker te maken voor consumenten. Bijvoorbeeld door middel van belastingvoordeel of reparatievouchers.
Dit laatste systeem gebruiken ze nu al in Oostenrijk. Daar betaalt de staat 50 procent van de kosten voor een reparatie, met een maximum van 200 euro. Hiervoor werken ze met reparatievouchers. Heb je een voucher gebruikt? Dan kun je weer een nieuwe aanvragen.
De Europese richtlijn stelt dat elke lidstaat minimaal één maatregel moet nemen ter bevordering van reparatie. Welke maatregel Nederland neemt, is nog niet bekend.
Wat kunnen verkopers doen?
Post ziet daarnaast ook een kans voor lokale winkeliers. Hij vertelt dat ze bij Reparatiewinkel Ede binnenkort ook nieuwe elektronica gaan verkopen. “Mensen denken dat ik van m’n geloof ben afgevallen, maar ik zie hier juist kansen.”
Hij vertelt: “Als iemand nu met bijvoorbeeld een stofzuiger bij ons komt, onderzoeken we eerst of deze te repareren is. Als diegene dan toch besluit hem niet te willen laten maken, moeten we nu onderzoekskosten in rekening brengen. Als we straks ook nieuwe elektronica verkopen, kunnen we daar nog iets in regelen. Dan zouden wij de onderzoekskosten bijvoorbeeld voor onze rekening kunnen nemen, als iemand een vervangend product bij ons koopt.”
Post roept lokale winkels daarom op om reparaties weer op te pakken. Bijkomend voordeel: als er meer plekken zijn waar je jouw elektronica kunt repareren, hoef je het ook niet op te sturen naar een fabrikant. “Een product legt al snel 500 tot 600 kilometer af als je het ergens heen moet sturen. Dat duurt lang, kost meer geld en is ook slecht voor het milieu.”