Neusspray of zalf: Betaal je voor medische noodzaak of marketing?
Wie last heeft van hooikoorts, een winterse verkoudheid of een droge neus, staat bij de drogist voor een overvol schap. Merken beloven gouden bergen, maar de prijsverschillen zijn enorm. Radar zocht uit of die dure merkproducten hun geld wel waard zijn. De conclusie van de KNO-arts is ontnuchterend: "Duur is medisch gezien niet beter."
De zout-factor: 0,9 procent of meer?
Het belangrijkste verschil tussen neus producten zit niet in het hippe ontwerp van het flesje, maar in de concentratie zout in het product. Dit bepaalt hoe je neusslijmvlies reageert:
Isotoon, milde reiniger (circa 0,9 procent zout):
Dit heeft dezelfde samenstelling als je eigen lichaamsvocht en is bedoeld om de neus te reinigen en te bevochtigen. Ideaal om pollen of stof weg te spoelen.
Hypertoon, vocht trekker (een hoger zoutgehalte):
Door een proces genaamd osmose onttrekt dit zout actief vocht aan gezwollen slijmvliezen. KNO-arts Dr. Robel Michael van het Alrijne Ziekenhuis legt uit dat er beperkt wetenschappelijk bewijs is dat dit effectiever is bij een verstopte neus, al kan de ervaring per persoon verschillen.
De mythe van de 'unieke mineralen'
Fabrikanten schermen vaak met termen als ānatuurlijk zeewater' of 'unieke mineraalzouten' om een hoge prijs te rechtvaardigen. Maar volgens de KNO-arts is dat medisch gezien niet nodig. Een zelfgemaakte zoutoplossing van keukenzout (zonder jodium) en vooraf gekookt water is medisch gezien niet minder effectief dan een dure merkspray. De voorwaarde is wel dat je hygiĆ«nisch te werk gaat en de juiste verhoudingen gebruikt.
Wat kost dat 'beetje zout' de consument?
Wanneer we de portemonnee trekken, wordt de "merk-taks" pijnlijk zichtbaar. Voor een bekende merkspray betaal je al snel 9,95 euro voor een flacon van 135 milliliter. Dat lijkt schappelijk, tot je naar het huismerk van de drogist kijkt: daar heb je voor 2,50 euro al een spray.
Nog bonter wordt het bij de zalven. Een tube merkzalf van 20 gram kost je ongeveer 8,50 euro. Terwijl de arts aangeeft dat voor het beschermen van het slijmvlies een simpele pot witte vaseline van 2,95 euro vaak al voldoende is. Wie echt op de kleintjes let, maakt zelf een liter zoutoplossing. De kosten? Minder dan 0,01 euro. Je betaalt bij de A-merken dus vooral voor het gemak van het pompje en de marketing eromheen.
Neuszalf: Heb je die dure tube echt nodig?
Merken bieden zalven aan die vaak dexpanthenol (vitamine B5) bevatten. Volgens Dr. Michael heeft dit een bewezen hydraterende werking bij korstjes in de neus. Echter, voor de dagelijkse bescherming tegen uitdroging is er volgens de expert weinig onderbouwing voor de meerwaarde van specifieke dure vetten boven een neutrale vette zalf.
Radarās Koopadvies
- Bij hooikoorts: Koop een herbruikbare neusdouche en spoel met een zelfgemaakte zoutoplossing. Dit is effectiever en vele malen goedkoper dan sprays.
- Bij verstopping: Probeer eerst een hypertoonspray van een huismerk voordat je naar chemische middelen grijpt.
- Bij een droge neus: Smeer een beetje witte vaseline. Werkt dat niet voldoende? Zoek dan pas een zalf met dexpanthenol.
- Zelf maken? Gebruik altijd zout zonder jodium en water dat eerst gekookt heeft (en afgekoeld is tot lauw) om infecties te voorkomen.