Hoe een tikfout Hannekes (72) vakantie naar het VK verpestte: “Ik ben geen terrorist”
Hanneke (72) uit Haarlem wilde in juli naar Noord-Ierland op vakantie en vroeg toen in mei een ETA aan voor het VK. Bij de vraag of ze ooit betrokken is geweest bij extremisme, terrorisme of oorlogsmisdaden vinkte ze per ongeluk ‘ja’ aan. Een nachtmerrie volgde en ze moest uiteindelijk haar vakantie annuleren omdat ze het land niet in mocht. Wat kan Hanneke doen nu ze aangemerkt is als terrorist bij de Britse overheid?
Het ETA-proces
Een ETA is een digitale reistoestemming, gekoppeld aan je paspoort, die je vooraf moet aanvragen om naar het Verenigd Koninkrijk te kunnen reizen. Vanwege de veiligheid word je bij de aanvraag gevraagd of je betrokken bent bij extremisme, terrorisme of oorlogsmisdaden. “Schijnbaar is daar iets niet goed gegaan,” vertelt Hanneke, want haar ETA-aanvraag werd afgekeurd.
De Britse overheid vermeldde als reden: “Wij zijn ervan overtuigd dat u onjuiste verklaringen, valse documenten of onjuiste informatie heeft ingediend bij de aanvraag voor een ETA.” Het was Hanneke niet duidelijk om welke valse informatie dit ging, maar tegen dit besluit kon niet in beroep worden gegaan. Ze vroeg daarom opnieuw een ETA aan die met dezelfde reden geweigerd werd.
Dus besloot ze zich dan maar voor een regulier visum aan te melden. Ze wist toen nog niet dat ze in het systeem als terrorist aangemerkt stond: “Ik dacht dat ik alles netjes had ingevuld.”
Met een visum op reis
Chloë Karlas van Kuyp Baar Advocaten legt het verschil tussen een ETA-formulier en een visum uit: “Een ETA-formulier wordt geautomatiseerd beoordeeld. Bij een reguliere visumaanvraag vindt een uitgebreidere beoordeling door een medewerker plaats, waarbij het gehele dossier en de omstandigheden van de aanvrager kunnen worden bekeken.”
Een Britse medewerker kreeg Hannekes visumaanvraag zonder toelichting in te zien en weigerde die per direct. Op Hannekes dossier staat immers dat ze een geschiedenis had met extremisme, terrorisme of oorlogsmisdaden. Hanneke schrok enorm van de afwijzing: “Ik ben een oudere dame, gepensioneerd verpleegkundige van 72 en ik ben nog nooit in aanraking gekomen met de politie of weet ik veel wat.” Maar hoe kan Hanneke dit aan het VK duidelijk maken?
Externe hulp mocht niet baten
“Ik heb dus eerst zelf geprobeerd contact te krijgen met het VK en dat is me op geen enkele manier gelukt. Mijn Engels is vakantie-Engels en mijn computervaardigheden zijn ook een beetje minimaal,” vertelt Hanneke. Radeloos schakelde ze de hulp in van Engelssprekende vrienden, Nederlandse advocaten en de media. Haar vrienden wisten ook niet wat ze met de situatie aan moesten en Nederlandse advocaten gaven aan dat ze niet waren gespecialiseerd in het Britse immigratierecht en dus niet konden helpen.
Uiteindelijk heeft Hanneke haar vakantie daarom af moeten zeggen. Gelukkig kreeg ze wel haar geld terug van haar annuleringsverzekering, maar baalde flink dat haar leuke plannen niet door konden gaan: “Ik hou best van reizen. En ik dacht aangezien ik al wat ouder ben, ga ik een beetje dichtbij Nederland op vakantie en dan zijn Noord-Ierland en Engeland heel leuk. Dat is me nu ontnomen.”
Waarom wordt er eigenlijk gevraagd of je een terrorist bent?
De kans is groot dat mensen die betrokken zijn met extremisme, terrorisme of oorlogsmisdaden dit niet op een ETA formulier zouden vermelden. Toch is het juridisch een handige vraag om op het formulier te hebben staan. Mocht iemand dan wel een misdaad plegen, zijn ze ook strafbaar voor het liegen op hun visumaanvraag. “De antwoorden kunnen worden gecombineerd met andere informatie waarover de Britse autoriteiten beschikken,” legt Karlas uit.
Reactie van de Britse overheid
Nadat Hanneke ons over haar situatie benaderde, nam Radar contact op met de Britse overheid. Door ons vertaald naar het Nederlands, legde een woordvoerder in het Engels uit: “Als de gedupeerde geen toelichting heeft gegeven bij haar visumaanvraag, kan het ministerie van Binnenlandse Zaken de aanvraag alleen beoordelen op basis van de laatst gegeven antwoorden in het ETA-formulier."
Ze raadt Hanneke daarom aan zich opnieuw aan te melden voor een visum en dit keer een reden te vermelden waarom ze in het verleden geweigerd is. Als Hanneke duidelijk uitlegt dat ze het vakje over extremisme, terrorisme en oorlogsmidaden per ongeluk had aangevinkt, kan haar visum alsnog worden goedgekeurd.
Hoe moet deze uitleg er vervolgens uitzien?
Karlas adviseert: “Het is verstandig om een duidelijke schriftelijke toelichting en een goed onderbouwd dossier mee te sturen. Daarin kan bijvoorbeeld worden uitgelegd dat bij de eerdere ETA-aanvraag per ongeluk een onjuist antwoord is aangevinkt, hoe de vergissing precies is ontstaan en dat de aanvrager daarom uitdrukkelijk verzoekt de eerdere aanvraag in die context te beoordelen.”
Ook raadt de advocaat Hanneke aan om documenten toe te voegen die de verklaring kunnen ondersteunen: “Denk bijvoorbeeld aan relevante officiële documentatie of een uittreksel (strafblad) waaruit blijkt dat er geen sprake is van een strafrechtelijke veroordeling of andere relevante betrokkenheid.” Zo kan Hanneke een verzoek indienen voor een gratis Overzicht Justitiële Gegevens, waarbij wordt vermeld dat er geen strafbare feiten op haar naam staan.
Zo’n verklaring is belangrijk omdat terrorisme bij de zwaarste vorm van criminaliteit hoort en dus heel serieus genomen wordt door Britse medewerkers. “Daarom kan een goed onderbouwd dossier helpen om duidelijk te maken dat het om een administratieve fout ging,” legt Karlas uit.
Staat Hanneke nu op een zwarte lijst?
Is Hanneke nu voor altijd een terrorist voor het VK? En mag zij het land in de toekomst nog wel in? Hanneke bleef met deze vragen zitten. “De eerdere ETA-aanvraag blijft relevant bij de beoordeling van elke nieuwe aanvraag. Als een visum wel wordt verleend, zou dat dus helaas niet automatisch betekenen dat de eerdere ETA-kwestie volledig is verdwenen of dat de gedupeerde daarna zonder problemen opnieuw een ETA kan aanvragen," vertelt Karlas.
Deze situatie gaat over de zwaarste vorm van veiligheidsrisico's. Voor andere ETA-fouten zouden de gevolgen minder drastisch kunnen zijn: “De precieze gevolgen hangen af van wat de immigratiedienst in het dossier heeft geregistreerd en op welke grond de eerdere aanvragen zijn geweigerd,” legt Karlas uit.
Omdat Hanneke het meest ongelukkige vinkje verkeerd heeft aangevinkt, wordt ze door Karlas geadviseerd in de toekomst geen geautomatiseerde ETA-aanvragen meer te doen, maar altijd een door medewerkers gecontroleerd visum aan te vragen. “Het is belangrijk om toekomstige aanvragen zowel voor het VK als elders volledig en consistent in te vullen, bij iedere aanvraag transparant te zijn en, waar nodig, een korte verklaring en ondersteunende documentatie mee te sturen,” legt Karlas uit.
Kan Hanneke wel naar andere landen op reis?
Hanneke is ook bezorgd over of deze vergissing invloed heeft op reismogelijkheden naar andere landen. Hierover zegt Karlas: “Een weigering van een Britse ETA betekent niet automatisch dat iemand ook door andere landen zal worden geweigerd. Ieder land heeft immers zijn eigen immigratieregels en beoordelingscriteria.”
Ze raadt Hanneke wel aan: “Als een ander land vraagt of iemand eerder een visum of reisautorisatie geweigerd heeft gekregen, adviseer ik altijd die vraag eerlijk te beantwoorden. Daarbij kan zij toelichten dat het ging om een vergissing bij het invullen van de Britse ETA-aanvraag en dat zij in werkelijkheid nooit betrokken is geweest bij terrorisme, extremisme, oorlogsmisdrijven of vergelijkbare activiteiten.”
Een dure grap
Het kostte Hanneke al 48 euro voor haar twee ETA-aanvragen, 161 euro voor een visumaanvraag en 92 euro om een visumkantoor in Amsterdam haar aanvraag te laten indienen. Om de vergissing op te lossen moet ze nogmaals een visum aanvragen, dit keer met toelichting en documentatie. Daarnaast twijfelt ze of haar aanvraag wil laten nalezen door een immigratieadvocaat, wat uiteraard extra kosten met zich mee zal brengen. “Ik vind zo'n visum belachelijk duur eigenlijk en het is ook allemaal zonde van het geld,” vertelt Hanneke gefrustreerd.
“Ik wil heel graag dat dit opgelost wordt. Ik ben geen crimineel, ik ben geen oorlogsmisdadiger. Dit heeft me echt zoveel ergernis, onmacht en boosheid opgeleverd,” vertelt Hanneke. Ze hoopt dat ze door het advies van de advocaat op te volgen nergens meer als terrorist zal worden gezien en binnenkort weer zorgeloos op vakantie kan.