Van ‘what i eat in a day’ tot recepten: hoe video’s over eten jouw gedrag beïnvloeden
Op sociale media komt ontzettend veel eten voorbij. Mensen filmen wat ze eten op een dag, delen recepten of maken video’s waarin ze allerlei gekke producten proeven. Wat doet het zien van zoveel eten met je? En heeft het invloed op wat je zelf naar binnen werkt?
Vooral ongezond eten op sociale media
Sociale media staan vol met recepten, taste-test-video’s en mensen die laten zien wat ze allemaal eten en drinken. Het grootste deel van deze video’s gaat over ongezond of ultrabewerkt voedsel, blijkt uit onderzoek van de KU Leuven en de University of Antwerp.
Volgens de onderzoeker is dit makkelijk te verklaren, want: “Een recept dat in een filmpje van 30 seconden past, is nu eenmaal niet vaak gezond”, laat hij weten aan het Vlaamse dagblad De Standaard.
Ongezond eten onthoud je beter
En volgens Liesbeth Velema, expert voeding en gedrag bij het Voedingscentrum, heeft het zien van al dat ongezonde voedsel invloed op je eigen eetgedrag. “Wat we zien aan eten en drinken heeft invloed op onze eetkeuzes. Dat geldt voor de fysieke omgeving (dus wat je om je heen ziet), de sociale omgeving (wat je vrienden en familie doen) en de online omgeving (wat je online ziet).”
“Als we meer ongezond eten in beeld zien, draagt dat bij aan een verschuiving van wat we normaal vinden. En wat je normaal vindt heeft logischerwijs invloed op je gedrag, want je doet wat je normaal vindt.” Oftewel: hoe meer ongezond eten we online zien, hoe normaler we het vinden om ongezond te eten.
Bovendien herinner je je ongezond voedsel beter dan gezond eten. “Dat heeft te maken met je brein. Vanuit de oertijd zijn we geprogrammeerd om te onthouden waar we calorieën kunnen vinden. Dat geldt dus ook voor sociale media.”
Norm wordt steeds ongezonder
Velema legt uit dat daar ook nog eens een sociale norm bij komt kijken. “We willen ons conformeren aan een groep waar we bij willen horen. Hierdoor zijn we onszelf steeds onbewust aan het vergelijken met anderen. Dat geldt nog sterker voor jongeren. Zij zijn daar gevoeliger voor en harder in naar elkaar.”
Als je ziet dat de mensen om jou heen vooral ongezond eten, is de kans dus groter dat je zelf ook ongezond gaat eten. Dat is dan immers de norm.
Ook influencers of beroemde mensen kunnen daar een rol in spelen. Gedrag dat zij (online) vertonen neem je sneller over. Dus: een video van een influencer die chocoladerepen proeft, onthoud je beter dan een filmpje van onbekend iemand die een salade-recept deelt. Ook dit draagt bij aan de kans dat je iets overneemt van wat je iemand online ziet doen.
Gehele voedselomgeving is ongezond
Volgens Velema is het moeilijk in te schatten hoeveel invloed dit precies heeft. “Online blootstelling aan ongezond eten en drinken draagt bij aan een normverschuiving. Maar de voedselomgeving is in z’n algemeenheid al erg ongezond, dus het is lastig zeggen hoe groot het aandeel hierin is.”
Video’s zeggen niet alles
Toch kunnen deze processen ook de andere kant op werken. “Als je opkijkt tegen iemand en diegene deelt een video waarin hij of zij erg weinig of extreem gezond eet, heeft dat ook invloed op jouw eetgedrag.”
Het is daarom goed om te bedenken dat die video’s niet alles zeggen. Mensen die delen wat ze eten op een dag, delen dit vaak maar één dag. Misschien eten ze de dag erna wel een stuk (on)gezonder, misschien sporten ze wel heel veel of hebben ze last van hun maag. Dat vertelt zo’n video er niet bij.