Waarom kunnen malafide spoeddiensten zo lang doorgaan?

Radar besteedt in de uitzending van maandag 19 oktober 2026 aandacht aan malafide spoedbedrijven. En dat is niet de eerste keer. We maken al jaren reportages over slotenmakers, loodgieters, elektriciens, schoorsteenvegers, ongediertebestrijders en pechhulpdiensten. Een kijker stuurde Radar een bericht met de vraag: “Waarom kunnen dit soort bedrijven zo lang doorgaan met hun praktijken?” Wij zoeken het uit.
Waarom kunnen malafide partijen blijven adverteren?
De eerste partij waar we naar kijken is Google. Malafide spoeddiensten werven hun klanten namelijk via advertenties op zoekmachines, waarvan Google de grootste is. Dankzij zulke advertenties komen de bedrijven bovenaan de zoekresultaten te staan wanneer je bijvoorbeeld zoekt naar ‘spoed ontstopping Eindhoven’. Als een potentiële klant op zo’n gesponsorde link klikt, betaalt de spoeddienst een bedrag aan de zoekmachine, in dit geval Google.
Radar heeft meerdere malen vragen gesteld aan Google waarom ze dit soort spoeddienstbedrijven niet uit hun advertentiesysteem weren. Eerder liet Google weten te stoppen met het aanbieden van advertenties voor slotenmakers en loodgieters. De stop op loodgieters lijkt niet zijn vruchten af te werpen.
Verder laat de techgigant in reacties aan Radar steevast weten dat ze handhaven en wel degelijk advertenties verwijderen die hun beleid schenden. Zie bijvoorbeeld hun reactie uit augustus 2026:
Zouden banken in moeten grijpen?
Wanneer consumenten voor het eerst contact hebben met de spoeddienst, lijkt er geen vuiltje aan de lucht. Het probleem kan op korte termijn en voor een redelijke prijs worden opgelost.
Zodra de klusjesmannen bij mensen thuis zijn, slaat de sfeer om en beginnen consumenten nattigheid te voelen. De werkzaamheden worden slecht uitgevoerd, er moet direct betaald worden en de bedragen zijn veel hoger dan van tevoren is afgesproken. Radar hoort van consumenten dat de klusjesmannen agressief worden en je huis pas verlaten wanneer het geld is overgemaakt. Het geld wordt betaald op bankrekeningen die door banken zijn verstrekt.
Banken zijn verplicht een zogeheten Know Your Customer-onderzoek uit te voeren. Dit betekent dat een bank, voordat zij een klant een bankrekening verstrekt, onderzoek moet doen naar deze klant. Volgens de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) moeten banken risicoanalyses uitvoeren naar hun klanten. Radar heeft aan de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) gevraagd of zij deze analyses uitvoeren bij spoeddienstbedrijven.
De NVB reageert door te zeggen: “Banken passen een risicogebaseerde benadering toe. Dat betekent dat zij rekening houden met uiteenlopende risico-indicatoren en niet uitsluitend kijken naar een specifieke branche. Het enkele feit dat een onderneming actief is als loodgieter, dakdekker, slotenmaker of ongediertebestrijder betekent niet automatisch dat sprake is van een verhoogd risico.”
Kunnen brancheverenigingen iets betekenen?
Brancheverenigingen zien de problemen ook, maar zitten met hun handen in het haar en weten niet hoe ze de bedrijven kunnen stoppen. Ze proberen wel actief te waarschuwen voor de rotte appels in de markt. Techniek Nederland waarschuwde in september 2025 bijvoorbeeld dat oplichters die zich voordoen als vakkundige installateurs steeds brutaler en geraffineerder te werk gaan.
En in augustus 2026 waarschuwde de Vereniging Bergings- en Mobiliteitsspecialisten (VBM) in ons item over pechhulpdiensten dat er meer partijen zijn die beroerde service lenen terwijl ze wel heel veel geld vragen.
Waarom handhaaft de politie niet harder?
Dan de politie. Als gedupeerden proberen aangifte te doen, lukt dat maar in enkele gevallen. Veel mensen krijgen te horen dat het een civiele zaak is, wat betekent dat de politie geen actie onderneemt. Gedupeerden worden dan doorverwezen naar de civiele rechter.
Radar sprak met verschillende (oud-)medewerkers van de politie. Die vertellen dat lokale meldingen of aangiften niet tussen politie-eenheden worden uitgewisseld, waardoor er geen dossiers worden opgebouwd.De politie benoemt ook schaarste als een reden waarom ze niet harder handhaven op malafide spoeddienstbedrijven.
Waarom grijpt de ACM niet sneller in?
Klachten kunnen ook worden ingediend bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Als de toezichthouder voldoende meldingen heeft ontvangen, kan die een bedrijf waarschuwen of stoppen. Het probleem is alleen dat de ACM in de praktijk vaak pas optreedt wanneer de websites offline zijn en de klusjesmannen verdwenen.
In april 2026 heeft Tweede Kamerlid Pieter Grinwis Kamervragen gesteld aan het ministerie van Economische Zaken, waar de ACM onder valt. Hij vroeg de minister of de ACM voldoende capaciteit heeft om malafide spoeddiensten aan te pakken. De minister reageerde door te zeggen dat de wijze waarop deze bedrijven opereren, het voor de ACM lastig maakt om op te treden. De minister noemt bijvoorbeeld dat de werknemers van de bedrijven zich niet goed identificeren, dat de bedrijven lege, opgeheven of buitenlandse rechtspersonen gebruiken en dat de bedrijven geen vaste vestigingsplaats hebben.
Dus: waarom kunnen malafide spoeddiensten zo lang doorgaan?
Terugkomend op de vraag die de kijker in het begin stelde: heel veel partijen spelen een rol in het faciliteren van of het toezicht houden op deze bedrijven, maar geen van de partijen neemt ingrijpende stappen om ze te stoppen.
Hoe kan het anders?
Voor een goed voorbeeld van hoe het anders kan, moeten we over de grens. In België hebben ze namelijk een manier gevonden om sneller te waarschuwen tegen deze bedrijven. Wanneer de Belgische overheid meldingen ontvangt over een frauderende website, kunnen ze deze website tijdens het onderzoek al offline halen.
Consumenten die dan op de website belanden, worden omgeleid naar een waarschuwingspagina van de Belgische overheid. De naam van het bedrijf wordt ook op een zwarte lijst geplaatst. De FOD Economie, de Belgische variant van het ministerie van Economische Zaken, laat aan Radar weten dat ze sinds januari 2025 al 834 websites geblokkeerd hebben en dat de waarschuwingspagina meer dan 420.000 bezoekers heeft gehad.
Zou dit dan ook een oplossing zijn om in Nederland de malafide spoeddiensten een halt toe te roepen? We bespreken het in de uitzending van maandag 19 oktober 2026.
