Waarom opstaan in de winter zo moeilijk is: 'Meerdere factoren zorgen voor minder slaap'
De wekker gaat vroeg. Het is donker wanneer je vertrekt en donker wanneer je thuiskomt. De verleiding om in bed te blijven liggen is enorm. Het voelt bijna onmogelijk om die warme deken van je af te slaan. Is het luiheid of speelt er meer? Radar legt het voor aan een somnoloog, oftewel een slaapexpert.
Winter vraagt om extra slaap
“Je zou ook kunnen zeggen dat je in de zomer minder slaapt of minder slaap nodig hebt”, vertelt slaapexpert Manu Sastry van het Nederlands Slaap Instituut. “In de donkere maanden hebben we ongeveer een uur langer slaapbehoefte dan in zomer. Maar toch passen de meeste mensen hun bedtijd niet aan, terwijl juist op tijd naar bed gaan dan belangrijk is”, vertelt hij.
Veel mensen hebben in de winter een slaaptekort: “Het gevolg daarvan is natuurlijk ‘s ochtends moeilijker uit bed komen”, zegt Sastry. “Maar dat is niet de enige reden waarom je in de winter zo moeilijk uit bed komt. Meerdere factoren zorgen voor minder slaap”
De echte reden
Slaapexpert Sastry geeft nog een reden waarom je in de winter moeilijker opstaat: “Dat hangt af van je melatonine aanmaak. Melatonine maak je in het donker aan. In de winter wordt het eerder donker, dus je maakt de melatonine ook eerder aan. Zonlicht geeft energie en is de belangrijkste prikkel voor de dagelijkse synchronisatie van onze interne klok en onze melatonineproductie. Dat heb je in de winter minder als je op school of het werk bent wanneer het licht wordt.”
Hitte verstoort je nachtrust
Maar ook in de zomermaanden is een goede nachtrust niet altijd vanzelfsprekend: “Doordat de dagen langer zijn produceert het lichaam later melatonine, waardoor de lichaamstemperatuur later daalt en je later slaperig wordt. Je moet echter evengoed om dezelfde tijd opstaan waardoor de slaapperioden korter kunnen worden. Daarnaast kunnen in de zomer hoge temperaturen deze afkoeling bemoeilijken, waardoor je slechter kunt slapen”, aldus Sastry.
Zo slaap je beter
Gelukkig zijn er manieren om je winterse ochtenden wat draaglijker te maken: “Voor iedereen en met name voor kinderen is het belangrijk als ze in de ochtend tenminste tien tot vijftien minuten buiten zonlicht hebben, ook als het bewolkt is. Lichttherapie kan een alternatief zijn voor zonlicht. Zonlicht geeft een energieke kracht”, vertelt Sastry. “Maar het belangrijkste is genoeg slapen per nacht en dat varieert. Alles tussen de 7 à 9 uur slaap is normaal.”
“Zorg ook dat er voldoende afkoeling is in de slaapkamer. Een te warme slaapkamer beïnvloedt je slaap. Daarnaast draagt mentale ontspanning ook bij aan een goede slaap”, voegt hij er nog aan toe.