Ziek na spouwmuurisolatie? Waarom het omstreden UF-schuim tot klachten leidt

Wat is UF-schuim?

UF-schuim wordt als een vloeibare substantie in de holle ruimte tussen de binnen- en buitenmuur (de spouw) gespoten. Het vult gaten en holle ruimtes op, met als doel de woning beter te isoleren en de warmte binnen te houden. Hoewel het effectief isoleert, kleeft er een groot nadeel aan: tijdens het uitharden van het schuim in de muren kan er formaldehyde-gas vrijkomen. Dit gas kan vervolgens via naden en kieren de woonkamer of slaapkamer binnendringen en zorgt daar voor irritatie aan luchtwegen, ogen en de huid.

Dat de impact daarvan groot kan zijn, merkten huurders Marc en Willemien uit Gennep: "Mijn vrouw en ik lopen al weken met hoofdpijn. Mijn vrouw heeft 's nachts regelmatig astma-aanvallen en ik kreeg vlekken voor mijn ogen." Eerder ontving vakbond FNV ook al tientallen meldingen van werknemers die ziek werden na het werken met dit isolatiemateriaal.

GGD en Rijksoverheid: gebruik het niet

De gezondheidsrisico's zijn inmiddels zo helder dat instanties hard ingrijpen. Uit onderzoek van de GGD blijkt dat bewoners door UF-schuim klachten kunnen krijgen zoals irritatie aan de ogen, keel en luchtwegen. "Tijdens en na het uitharden komt het gas formaldehyde vrij. Dit gas kan in de woning terechtkomen," meldt GGD Leefomgeving op haar website. Het verraderlijke is dat dit niet overal gebeurt.

Omdat het volgens de gezondheidsdienst onduidelijk is waarom er in de ene woning wel veel gas vrijkomt en in de andere niet, bracht de GGD op 24 februari 2026 een landelijk advies uit: gebruik geen UF-schuim voor spouwmuurisolatie.

Ook de Rijksoverheid nam maatregelen naar aanleiding van de klachten. Op de website van de overheid wordt gewaarschuwd voor de risico's van formaldehyde, met de toevoeging dat er vanwege de gezondheidsklachten voorlopig geen ISDE-subsidie meer wordt verstrekt voor isolatie met UF-schuim. Voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal sluit zich bij deze adviezen aan en roept consumenten en verhuurders op om te kiezen voor alternatieve, veilige isolatiematerialen.

De brief kwam te laat

Ondanks de gezondheidsrisico's worden bewoners lang niet altijd op tijd gewaarschuwd. Dat blijkt uit de situatie van de familie Hermans. De isolatie in hun woning werd voor de landelijke stop aangebracht, maar pas op 20 maart, bijna een maand nadat de GGD alarm sloeg, ontvingen zij een brief van woningcorporatie Mooiland en uitvoerder De Variabele. 

Daarin stond: "Onlangs is er bij jouw woning spouwmuurisolatie met UF-schuim aangebracht." In de brief verwijzen de partijen ter geruststelling namelijk naar de website van de GGD voor meer informatie. En dat terwijl diezelfde GGD het gebruik op de dag van verzending ten strengste afraadde.

Hoe kon deze brief nog verstuurd worden? Vastgoedbeheerbedrijf De Variabele reageert tegenover Radar en stelt dat de werkzaamheden zelf op tijd zijn gestaakt: "De GGD heeft dit advies vanaf 24 februari op de site geplaatst. Zodra wij de eerste signalen ontvingen van mogelijke klachten door het gebruik van UF-schuim, is op 20 februari de toepassing en gebruik ervan gepauzeerd. Direct nadat we kennisnamen van het advies van de GGD op 24 februari, is definitief gestopt met het verwerken van dit product. De bewonersbrief is daarna verstuurd door Mooiland en De Variabele."

Hoe komt het gas de woonkamer in?

Spouwmuurisolatie wordt in de ruimte tussen de binnen- en de buitenmuur gespoten. Binnenmuren van woningen zijn bijna nooit volledig luchtdicht. Zeker bij wat oudere huizen zitten er vaak kleine naden en kieren rondom raamkozijnen, leidingen en stopcontacten. Tijdens het uithardingsproces van het UF-schuim komt er formaldehyde vrij. Dit gas zoekt de weg van de minste weerstand en lekt via die naden de woon- of slaapkamer in.

Om te voorkomen dat deze gassen binnenkomen, zou de binnenkant van de woning eigenlijk vooraf gecontroleerd en luchtdicht gemaakt moeten worden. Toch is een aannemer niet verplicht om dit te doen. Op de vraag hoe dat zit, wijst uitvoerder De Variabele naar de formele richtlijnen voor isolatiebedrijven. Een controle aan de binnenkant is volgens die regels geen vereiste:

"Volgens afspraak werken onze gespecialiseerde uitvoerders volgens de van toepassing zijnde verwerkingsinstructies, normen en/of wetgeving. Bij toepassing van UF-schuim is volgens de richtlijnen geen lucht- en kierdichting aan de binnenzijde benodigd. Deze verwerkingsrichtlijnen zijn vastgesteld in de BRL2110, opgesteld door SKG-IKOB. Gecertificeerde bedrijven (...) worden hierop getoetst."

Woningcorporatie betaalt kosten en herhuisvesting

Als het dan toch misgaat en je ervaart daar klachten van, wie betaalt dan vervanging of zorgkosten? Bij de familie Hermans werd na aandringen een onafhankelijke luchtmeting ingepland. Woningcorporatie Mooiland laat aan Radar weten definitief gestopt te zijn met het schuim en neemt de financiële verantwoordelijkheid voor gedupeerde huurders op zich:

"Na de metingen, die uitgevoerd zijn door bedrijven die zijn aanbevolen door de GGD, stemmen we ook weer met de GGD af wat hun advies is. Dit advies volgen we op. Extra onderzoeken, kosten voor een eventuele tijdelijke herhuisvesting en andere oplossingen die we kunnen uitvoeren, zijn voor rekening van Mooiland."

Aan huurders die zich nu zorgen maken, laat de corporatie weten: "Bewoners kunnen altijd bij ons terecht als zij zich zorgen maken en voor het melden van gezondheidsklachten. Als we een melding van gezondheidsklachten binnenkrijgen, laten we een meting in de woning uitvoeren door bedrijven die zijn aanbevolen door de GGD."

Woonbond: 'Huurders moeten vooraf bevestiging hebben'

Dat bewoners de informatie over het isolatiemateriaal pas kregen toen het al in de muren zat, hoort volgens de Woonbond niet te gebeuren. Woordvoerder Mathijs ten Broeke: "Bij renovatieprojecten die er nu liggen en die aangekondigd zijn, is het heel belangrijk dat er geïnformeerd wordt welk materiaal er wordt gebruikt. Zodat bewoners daar inzicht in hebben en een bevestiging dat het veilig is."

Voor huurders bij wie het UF-schuim inmiddels is toegepast en die nu met vragen of klachten zitten, verwacht Ten Broeke dat corporaties hun verantwoordelijkheid nemen. "Er moet gekeken worden naar een oplossing met de huurder. Het is belangrijk dat men daar iets over te zeggen heeft, dat ze daarmee niet met een kluitje in het riet worden gestuurd."