Deze festivals zijn lastig te bezoeken voor mensen met een beperking
Bijna de helft van de mensen met een beperking die weleens een festival bezoekt, voelt zich daar vanwege hun beperking niet altijd welkom. Zo blijkt uit onderzoek van het Radar Panel. 74 procent heeft bovendien niet het gevoel dat organisatoren van festivals rekening houden met mensen die hun specifieke beperking hebben. Welke festivals regelen dingen goed en waar kunnen juist nog wat zaken verbeterd worden?
Festivals die vaker genoemd worden als positief voorbeeld. We geven ze op alfabetische volgorde:
Belgische festivals
De ‘B’ zit vooraan het alfabet, maar Belgische festivals staan met recht bovenaan. De toegankelijkheid van de festivals bij onze zuiderburen, onder andere Graspop, Alcatraz en Rock Werchter worden bij naam genoemd, wordt vaak, veel en uitbundig bejubeld. “Niet te vergelijken met Nederland”, zo schrijft een deelnemer.
Wat maakt het zo goed? “Ze werken samen met vrijwilligersorganisatie Inter”, laat iemand weten, “zij ondersteunen overal bij. Van het opzetten van de tent tot met je mee naar het terrein en je ondersteuning bieden waar nodig. Ook helpen ze je met je ochtendroutine mocht dit nodig zijn. Super geregeld.” Iemand laat weten dat er met een buddy-systeem gewerkt wordt, “die je kan sms'en om bijvoorbeeld eten of drinken te halen, voor sommige mensen echt een uitkomst.”
Mensen zijn tevreden over de speciale faciliteiten voor invaliden, zoals voldoende miva-parkergelegenheid vlak bij de ingang, een aparte ingang, toiletten, rolstoelplaten en verhoogde podia waar je met meerdere mensen op mag. Op de camping is niet alleen een invalidendouche en -toilet, maar ook hooglaag-bedden, tilliften, stroom én begeleiders. Ook de capaciteit en/of voorrang is goed geregeld: “Ik hoefde nergens in de rij te staan. Geen half uur wachten op het toilet bijvoorbeeld.”
Iets simpels als het mogen meenemen van een eigen stoel wordt door meerdere mensen geprezen. Ook de mogelijkheid om in een app te zien wat eetstandjes verkopen wordt gewaardeerd: “Hierdoor hoef ik geen moeite te doen om de borden die vaak helemaal achterin hangen te kunnen ontcijferen of eerst een foto van te maken en dan in te zoomen.”
Iemand heeft in België zelfs meegemaakt dat er achteraf nog een mail werd gestuurd of alles naar wens was geweest en of er nog verbeterpunten waren. En voor de antwoorden werd ook nog weer een bedankje verstuurd.
Castlefest
Meerdere deelnemers aan het onderzoek is Castlefest in positieve in opgevallen. Er is aandacht voor hulp waar nodig. Er wordt veel rekening gehouden met rijpaden en wc's, zo worden er rijplaten op grasgronden neergelegd, zijn er “lagere kabelgoten waar je makkelijker overheen rolt” en op de camping zijn mindervalide badkamers te vinden. Het terrein is groot genoeg voor het aantal bezoekers, en ook om rustplekken te vinden en lichtelijk te ontprikkelen. Er is veel zitruimte, en het volume van de optredens wordt op een redelijk niveau gehouden.
Dutch Grand Prix Zandvoort
De Grand Prix in Zandvoort wordt meermaals genoemd, vanwege onder andere een prikkelarme ruimte waar mensen zich even terug kunnen trekken. Iemand noemt de samenwerking met Handicap.nl, die meedenkt over de mogelijkheden en aanpassingen die nodig zijn.”
Huntenpop
Het festival in Ulft is “zeer toegankelijk”, zegt een deelnemer die zich er actief mee mag bemoeien: “Wij van Onbeperkt Meedoen testen op toegankelijkheid, staan de laatste 4 jaar bij de ingang en geven info waar de mindervalide wc's zijn, waar je je terug kunt trekken als je te veel prikkels krijgt, en waar het rolstoelpodium is.” Voor het (overdekte) rolstoelpodium krijgt zowel de mindervalide als de begeleider een bandje. Ook andere deelnemers is de bijdrage van de werkgroep Onbeperkt Meedoen aan Huntenpop in positieve zin opgevallen.
Kermis
Sommige mensen noemen “de kermis”, waarbij het over verschillende kermissen door het land gaat. Zo heeft Zwolle een prikkelarm uurtje, waarbij zoveel mogelijk geluiden en lichten uit gaan. Ook de speciale dag op de Tilburgse kermis voor mensen met een beperking wordt gewaardeerd: ze maken er werk van om mensen het gevoel te geven dat ze erbij horen.
Roadburn
“Roadburn festival is fantastisch geregeld van begin tot eind”, laat een deelnemer aan het onderzoek weten, en meer mensen zijn er positief over. “Van toiletten tot rustruimte, mensen die je begeleiden en ook buitenvoorzieningen die toegankelijk zijn, het is perfect geregeld.” Ook hier wordt genoemd dat het fijn is dat er stoeltjes beschikbaar zijn: “dan kan ik even zitten en de pijn wegtrekken.”
Festivals die niet vaak, maar toch ook met toelichting genoemd werden met voorbeelden waar er dingen positief opvallen:
Eén iemand heeft ondanks de lofzang op de Belgische festivals wel een minpuntje: Soms wordt er naar een huisartsverklaring gevraagd: Iets wat door de huisarts in Nederland niet verstrekt werd.
Bij Concert at Sea zijn op meerdere locaties aangepaste Dixie’s. Ook zijn er twee rolstoelpodia en een ruimte om te ontprikkelen, schrijft iemand, of misschien moeten we zeggen: dit was er, want er wordt ook aangegeven dat het de laatste jaren minder is geworden.
Oerol heeft een toegankelijkheidscoördinator die meedenkt, en bij alle festivalonderdelen staat informatie over de publieksinspanning, laat iemand weten. “Dat maakt dat je weet waar je aan toe bent en kunt beslissen wat wel/niet kan en hoe dan.”
“Bij Rewire Festival houden ze rekening met je als je last hebt van prikkels. Er is ook een prikkelarm concert”, schrijft een deelnemer aan het onderzoek.
Ede Pride heeft een aantal maatregelen getroffen, zoals een ontprikkelruimte, zitplaatsen, duidelijke communicatie, rolstoeltoegankelijke toiletten, tolken Nederlandse Gebarentaal en er is een livestream beschikbaar, zodat mensen digitaal kunnen aansluiten.
Het Zomerspektakel Alphen aan den Rijn voorziet in voldoende invalidetoiletten die goed bereikbaar zijn doordat er rijplaten waren geplaatst, schrijft een deelnemer.
Speciale ruimtes voor special needs heb ik nog niet gezien”, schrijft een deelnemer, maar: “Bij Defqon 1 mocht ik een achterruimte van bij de EHBO gebruiken.”
Enkele grote festivals worden vaker genoemd in zowel positieve als negatieve zin. Zoals iemand aangeeft: “Bij Pinkpop, DTRH en Lowlands zijn ze een heel eind op de goede weg. Maar je merkt dat het veel door lopende mensen wordt geregeld en dat zou anders kunnen en moeten.”
Lowlands
Meerdere mensen zijn positief over Lowlands. Het festival houdt volgens sommigen rekening met veel soorten beperkingen, “met name met betrekking tot mobiliteit, maar ook als autistisch persoon kon ik daar goed heen”, schrijft een deelnemer. Dat er stroomvoorzieningen zijn voor het opladen van medische hulpmiddelen wordt ook genoemd als positief punt.
Minder te spreken zijn mensen over de trap, die het juist weer slecht toegankelijk maakt. “Je moet alles aanvragen en toestemming krijgen om überhaupt te komen”, schrijft iemand. Op het terrein zelf is weinig rust. Goed dat er een prikkelarme ruimte is, maar een deels doorzichtige tent, een niet-werkende airco, veel lawaai om de tent heen en beperkte openingstijden maken het niet tot een onverdeeld succes. “Ook dit jaar weer dingen die zijn verzonnen voor ons, maar niet met ons”, schrijft een deelnemer aan het onderzoek.
Pinkpop
Dat er op Pinkpop vrijwilligers rondlopen voor iedereen met een hulpvraag wordt als positief punt opgegeven. Ook een aparte camping voor mensen met extra behoeftes wordt genoemd. Maar er worden ook mindere punten gedeeld: Zo waren er weinig schaduwplekken aanwezig, en op de voorspelde regen werd niet in alle gevallen adequaat ingespeeld - met als gevolg een slecht begaanbaar terrein. Iemand deelt de behoefte aan aangepaste overnachtingsmogelijkheden of opties daarvoor in de buurt. De rijen voor de aangepaste wc’s zijn soms lang door een tekort aan rolstoeltoegankelijke toiletten en de afwezigheid van toezicht, waardoor iedereen er gebruik van kan maken. Verder wordt een rolstoelplatform ver van het podium genoemd, en onduidelijk contact wanneer er vooraf geïnformeerd wordt naar de toegankelijkheid.
Zwarte Cross
De Zwarte Cross staat alfabetisch als laatste in dit rijtje, maar wordt vaker positief dan negatief genoemd: “Er is aan veel gedacht”, schrijft een deelnemer. “Ze maken er een feest van om hun festival toegankelijk te maken”, schrijft een ander zelfs. Als voorbeelden wordt onder andere “Rollywood” genoemd, een speciale plek op de camping voor wie in een rolstoel zit: “waar 24/7 zorgpersoneel aanwezig is en van alle gemakken voorzien." Ook de rolstoelfiets die je kunt bellen om je over het terrein te brengen valt in goede aarde.
Festivals die door meerdere mensen genoemd worden in negatieve zin:
Appelpop
Meerdere mensen geven aan dat Appelpop nog verbeterpunten heeft. Het is goed dat de invalidenparkeerplaats duidelijk wordt aangeven en er zijn wel faciliteiten zoals een bewaakte miva-toilet en een rolstoelpodium, maar dat podium staat in het midden van de twee podia, schrijft iemand, “waardoor je dus de hele tijd dubbel geluid hebt. Ook heb je geen goed zicht op het podium en sta je ver van de gezelligheid af.”
Bevrijdingsfestival
De drukte op bevrijdingsfestivals door het land heen maakt dat mensen die minder mobiel zijn aanpassingen wensen. Zoals een aangepast toilet, en niet lang in de rij hoeven staan. Meerdere mensen laten weten dat aan deze wensen niet voldaan werd.
Bospop
“Bospop doet wel zijn best, maar afgelopen jaar mochten elektrische rolstoelen niet op het podium. Dit was te klein en te zwak van constructie”, laat een deelnemer aan het onderzoek weten. Ook andere mensen hebben dingen aan te merken op het festival, zoals het ontbreken van een verhard pad naar het rolstoelpodium, weinig en vieze invalidentoiletten.
Dynamo metalfest
“Of eigenlijk alles van Loud Noise”, schrijft iemand. Met een rolstoel is het lastig als er maar één wc is. Als je wil zitten, moet je een VIP-ticket betalen, maar dan moet je wel met een trap.
Elfia
Ook op Elfia heeft de rolstoeler het niet makkelijk. Zo worden genoemd: een rolstoelingang die door een grindbak gaat, een miva-toiletkar zonder geïnstalleerde oprijplaat en hoge kabelgoten. Iemand anders geeft aan dat het erg ‘hutje mutje’ is, met te weinig toiletten.
Paaspop
“Ik mis op Paaspop een plek om me te kunnen terugtrekken en een specifieke organisatie die bezig houd met mensen met een beperking”, schrijft iemand. Meer specifiek delen anderen een negatieve ervaring met een rolstoelpodium achterin, zonder “andere zichtlijnen voor rollers”, en de moeilijk toegankelijke miva-toiletten.
Parade
De theatertenten van de Parade zijn voor sommigen lastig te betreden en het is vooral niet altijd duidelijk welke wel of niet toegankelijk zijn. Er is wel een aangepaste dixi, maar de bar op een verhoogd plateau zonder oprit is niet voor iedereen bereikbaar. Dit geldt ook voor de ticketverkoop, merkt weer een ander op: die staat net als de horeca op vlonders, “waar je als roller niet op komt”. Ook wordt een rolstoelplek op het speelvlak zelf niet door iedereen gewaardeerd.
En ook hier zijn er enkele festival die niet vaak, maar wel met een praktisch voorbeeld in negatieve zin worden genoemd:
“De enige ruimte waar het 'rustig' is” op Comic Con, zo schrijft een deelnemer aan het onderzoek, ”is bij de vuilnisbak. Daar zat ik dan op de grond.”
“Bij Hullabaloo zouden er genoeg opties zijn voor glutenvrij eten”, laat iemand weten. Maar: “heb niets gevonden maar ik mocht ook niet zelf iets mee nemen.”
“Er is een rolstoelpodium bij Central Park Utrecht maar die hadden ze net zo goed buiten het park neer kunnen zetten, zo ver weg staat hij.”
Deze dingen kunnen festivals concreet verbeteren
In de vragenlijst hebben we niet alleen gevraagd naar voorbeelden van festivals die dingen wel of juist niet goed hebben geregeld voor mensen met hun beperking, maar ook naar tips: zaken waar festivalorganisaties volgens hen als eerste mee aan de slag zouden moeten gaan - bedoeld om met festivalorganisaties te delen.
Deze tips deelden we vervolgens met alle genoemde festivalorganisatoren en vroegen hen welke tips ze gaan toepassen. De organisaties die reageren, zeggen vrijwel allemaal dat ze de tips meenemen, maar maken niet concreet wat er komende edities gaat veranderen. Ze benadrukken wel wat ze allemaal al doen. De volledige reacties lees je hier: