Iedereen recht op een notaris? Sociaal notariaat biedt oplossing, maar initiatief komt niet van de grond
Mensen met een kleinere beurs kunnen of durven vaak niet naar de notaris, behandelen in onze uitzending van 31 augustus. Voor deze groep bedacht notaris Yvonne Vleeshouwers drie jaar geleden het Sociaal Notariaat Den Bosch. Het initiatief werd positief ontvangen, ook door het notariaat zelf. Maar drie jaar later is het initiatief nog niet van de grond gekomen. Hoe kan dat?
Notaris ook belangrijk bij schulden
Bepaalde documenten, zoals een testament, worden vaak gezien als iets voor mensen met veel geld of vermogen. Maar juist voor mensen met een kleine beurs kan juridische bescherming van groot belang zijn, legt Vleeshouwers uit in onderstaand fragment.
Deze kun je hier bekijken:
Doorbraak blijft uit
Ondanks de positieve reacties, is een landelijk sociaal notariaat nog steeds niet van de grond gekomen. Om daar verandering in te brengen, draagt Vleeshouwers verschillende oplossingen aan.
Maximale tarieven via overheidsregulering: Een wettelijk geplafonneerd tarief voor testamenten en levenstestamenten voor mensen met een inkomen of vermogen onder een bepaalde grens.
Een landelijk Notariaatfonds: Notariskantoren zouden naar rato van hun omzet of winst bij kunnen dragen aan een fonds dat aktes vergoedt voor mensen die dit zelf niet kunnen betalen.
Betere toegankelijkheid: Notarissen moeten laagdrempelig aanwezig zijn in wijken, buurthuizen en wijkpleinen om de drempel om binnen te stappen weg te nemen.
"Een testament of levenstestament zou een recht moeten zijn voor iedereen, niet alleen voor wie het kan betalen”, besluit Vleeshouwers.
Beweging vanuit politiek
Yvonnes’ oproep om zo'n structurele oplossing klinkt inmiddels ook in de politiek. De Tweede Kamer droeg de regering in juni 2025 via een motie op om een pilot met een sociaal notariaat te starten. Maar dat komt nog niet van de grond.
De Koninklijke Notariele Beroepsorganisatie, de KNB, ziet aansluiting bij de gesubsidieerde rechtsbijstand als het meest haalbare scenario .Het ministerie wil eerst andere mogelijkheden onderzoeken, zoals een landelijk notarieel fonds. Maar dat ziet de KNB weer niet zitten. Drie jaar na het initiatief van Yvonne, zijn we dus nauwelijks verder gekomen.