Niet genoeg incontinentiemateriaal ontvangen? Bij dit meldpunt kun je terecht

Zo’n 600.000 Nederlanders ervaren in het dagelijks leven incontinentieklachten. Voor mensen die langdurig incontinent zijn, worden de benodigde incontinentiematerialen in principe vanuit de zorgverzekeraar vergoed. Dit bespaart hen een heleboel kosten. Toch betekent zo’n vergoeding niet gelijk dat iemand de juiste hoeveelheid producten ontvangt. Dat blijkt ook uit onderzoek van het Radar Panel. Ruim 3000 mensen vulden de vragenlijst over incontinentiemateriaal in. Ruim een kwart van hen ontvangt niet genoeg materialen. 

Met een machtiging op zak 

Wanneer je incontinentieklachten hebt, kun je terecht bij de huisarts, uroloog of een verpleegkundige voor een machtiging. Deze wordt vervolgens doorgestuurd naar een leverancier die is aangesloten bij jouw zorgverzekeraar. Op basis van deze machtiging wordt dan bepaald in welk profiel je valt en in welke schaal je wordt ingedeeld. Aan de hand hiervan wordt vervolgens vastgesteld welke en hoeveel producten je mag ontvangen. 

Zo gebeurde dat ook bij Martha. Zij lijdt aan Multiple Sclerose en loopt hierdoor al jarenlang tegen incontinentieklachten aan. Omdat zij langdurig urine- en ontlasting verliest is het belangrijk om voldoende materiaal te hebben om hygiënisch en verantwoord de dag door te komen. 

Helaas bepaalt haar leverancier MediReva hoeveel inleggers zij mag gebruiken. Dit aantal staat al jarenlang op drie per dag. Omdat de hevigheid van haar incontinentie de afgelopen jaren wel is toegenomen, heeft de leverancier haar hier dikker materiaal voor geleverd. Het verhogen van het aantal producten is tot op heden niet gelukt.

 Het gebeurt hierdoor wel eens dat zij langer met vies materiaal moet rondlopen, of dat zij producten bij moet kopen. Martha haar zorgverzekeraar FBTO geeft aan deze situatie te betreuren. Naar eigen zeggen waren zij nog niet op de hoogte van de situatie. 

Ontevredenheid Radar Panel

Helaas is Martha niet de enige die problemen ervaart met de vergoeding van haar incontinentiemateriaal. Uit het Radar Panel blijkt dat een kwart van de respondenten niet tevreden is met de producten die zij geleverd krijgen. Daarbij kun je denken aan producten die niet voldoende werken, niet goed zitten, of waarvan de pasvorm niet goed werkt. 

Een kwart van alle respondenten geeft aan dat zij niet voldoende materialen ontvangen. Dit kan op den duur zorgen voor erge problemen en ongemakken. Zo geven respondenten aan dat dit kan zorgen voor bijvoorbeeld huiduitslag, infecties, ontstekingen en pijn. Zo meldt een van hen: “Je krijgt rode of kapotte billen. Dan geeft de (huis)arts aan dat je vaker moet verschonen. Maar ja, kon dat maar.” Volgens de panel deelnemers is het vaak moeilijk om een verhoging van het aantal producten te krijgen.

Incontinentieprofielen niet transparant 

Hoe de profielen en schalen werken is niet precies duidelijk. Zo heeft Radar na veel moeite een overzicht van zorgprofielen weten te bemachtigen uit 2022. Bij het zoeken naar een recent profieloverzicht ving Radar bot. Ook de verzekerden, verpleegkundigen en deskundigen die wij spraken gaven aan geen inzicht te hebben in deze profielen. De manier waarop iemand wordt ingedeeld in een categorie is dus intransparant. Waarom iemand de hoeveelheid producten krijgt die zij krijgen, is dus moeilijk te bepalen.

Sinds 2017 zijn er afspraken gemaakt in het Generiek Kwaliteitskader Hulpmiddelen. Hierin wordt gesteld dat er te allen tijde functioneringsgericht moet worden voorgeschreven. Dat wil zeggen dat er per situatie goed moet worden bepaald wat er bij iemand past en wat iemand moet ontvangen. 

Volgens minister Volksgezondheid, Welzijn en Sport Sophie Hermans moet dit in overleg met de gebruiker plaatsvinden. Indien een gebruiker niet tevreden is, en onvoldoende materiaal ontvangt, kan dit volgens haar worden besproken met de leverancier en de zorgverlener. Hierna moet een zorgverzekeraar een oplossing aanbieden. Als de gebruiker en verzekeraar er niet samen uitkomen, kan je als verzekerde terecht bij de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen. 

Ook FMed, de branchevereniging voor fabrikanten en distributeurs van medische hulpmiddelen in Nederland, ziet in dat de profielen in de loop der jaren meer een financiële systematiek zijn geworden. Volgens hen is het belangrijk dat deze profielen beter moeten gaan aansluiten op het functioneringsgericht voorschrijven.  

Recht op materiaal

Minister Hermans geeft aan dat het onacceptabel is dat mensen te lang met onvoldoende materiaal rondlopen. Volgens haar is er geen wettelijk maximumaantal of maximumbedrag voor incontinentiemateriaal. Als iemand structureel meer producten nodig heeft, moet de zorgverlener de gebruiker in een ander profiel zetten: “Mensen moeten het incontinentiemateriaal krijgen dat zij nodig hebben. Het is niet de bedoeling ​dat leveranciers of zorgverzekeraars het professionele advies van zorgverleners terzijde schuiven”. 

Volgens gezondheidseconoom Xander Koolman is het belangrijk dat een zorgverzekeraar een vinger aan de pols blijft houden: “Ze moeten alert zijn en controleren of de leverancier met wie zij samenwerken zich nog wel aan de juiste afspraken houdt." 

De NZa geeft aan dat de zorgverzekeraar verantwoordelijk is voor het inkopen van voldoende zorg voor zijn verzekerden en het vergoeden van rechtmatige zorg. Zij geven aan in gesprek te gaan met zorgverzekeraars over hun zorgplicht.