Verplichte camera en black box in je auto, zo wordt de data beschermd
Sinds deze maand moeten alle nieuw geregistreerde auto's in Europa uitgerust zijn met veiligheidssystemen, bijgestaan door piepjes, die eerder niet verplicht waren. Twee daarvan zorgen voor ophef: een camera die je gezicht in de gaten houdt, en een 'black box' die vastlegt hoe je reed vlak voor een ongeluk. Radar zocht uit wat er verplicht is, en of je verzekeraar straks toegang tot deze informatie heeft als je schade claimt.
Wat is er veranderd?
De nieuwe regels komen uit de Europese GSR2-wetgeving (General Safety Regulation). Het doel is om het aantal verkeersdoden in Europa fors terug te brengen. Om dat voor elkaar te krijgen, moeten fabrikanten een aantal systemen standaard inbouwen in elke nieuwe auto. De belangrijkste:
- 🏎️
Intelligent Speed Assistance (ISA): Dit systeem leest via een camera en gps de maximumsnelheid af en waarschuwt je zodra je harder rijdt dan toegestaan.
- 😴
Driver Drowsiness and Attention Warning (DDAW): Een camera bij het stuur of de binnenspiegel houdt je ogen en hoofdbewegingen in de gaten. Kijk je te lang naar iets anders dan de weg, dan volgt er een piepje.
- 🚨
Noodrem: Een verplicht noodremsysteem en sensoren voor achteruitrijden.
Je kunt de waarschuwingen via het menu op je dashboard uitschakelen, maar volgens de wet moeten de systemen bij elke nieuwe rit automatisch weer actief zijn. Als je er definitief vanaf wilt, zal je dus elke keer dat je instapt opnieuw door de instellingen moeten.
De black box: wat registreert de EDR precies?
Naast de waarschuwingssystemen is er een minder zichtbare verplichting: de Event Data Recorder (EDR), vergelijkbaar met de black box in een vliegtuig. Bij een ongeval of wanneer de airbags afgaan, legt de EDR de laatste seconden voor en tijdens de klap vast: je snelheid, gaspedaalstand, of je remde en of je gordel vastzat.
In de wet staat specifiek beschreven dat de data die de EDR verzamelt geanonimiseerd moet zijn en dat systemen als de camera geen biometrische of gezichtsherkenningsgegevens mogen gebruiken of bewaren. Maar waar wordt die data dan voor gebruikt?
Mag je verzekeraar bij je data na een ongeluk?
Radar legde deze vraag voor aan het Verbond van Verzekeraars. Woordvoerder Elias van Hees legt uit dat verzekeraars niet zomaar bij de data uit de EDR kunnen. "Toegang tot de EDR kan alleen via een proces-verbaal, de politie kan dit afdwingen. Alleen in die gevallen kan het meespelen bij het beoordelen van een schadeclaim, of als de automobilist hier toestemming voor geeft."
Ook los van de politie geldt: zonder jouw akkoord komt een verzekeraar niet bij die gegevens. "Verzekeraars hebben niet automatisch toegang tot de data van de EDR en het proces om deze data te kunnen gebruiken voor een snellere afhandeling is vaak complex, omdat het, logischerwijs, met veel waarborgen is omkleed.”
Meer data kan bijdragen aan verkeersveiligheid
Toch ziet de sector ook voordelen van dit soort data. "Rijhulpsystemen en voertuigdata kunnen bijdragen aan meer verkeersveiligheid en een snellere, zorgvuldige afhandeling van ongevallen," aldus Van Hees. "Een Event Data Recorder (EDR) kan bij die afhandeling helpen door in de laatste seconden voor een botsing objectieve informatie vast te leggen, zoals snelheid, remacties en gordelgebruik. Dat kan sneller duidelijkheid geven aan slachtoffers, betrokkenen en verzekeraars over wat er precies is gebeurd en helpt bij een zorgvuldige beoordeling van aansprakelijkheid."
Wel benadrukt hij dat er, voordat de data van de EDR breed gebruikt kan worden, nog verschillende technische, juridische en privacyvraagstukken moeten worden opgelost.