Waarom komt de inhoud van fruitsappen niet overeen met de verpakking?
Wist je dat er voornamelijk appelsap zit in veel fruitsappen die je in de supermarkt koopt? Er staan vaak geen appels op de verpakking en ze worden niet genoemd in de naam van het sap. Heeft dit gebruik van appels als hoofdingrediënt invloed op je gezondheid? En hoe herken je dit als je boodschappen aan het doen bent? Radar zoekt het uit met behulp van Frank Linder van Foodwatch en het Voedingscentrum.
Waarom bestaat jouw sap vooral uit appelsap?
Stel, je ziet een pak sap met een grote peer erop. De kans is groot dat dit sap voor meer dan de helft uit appelsap bestaat. Hetzelfde geldt voor mango-, passievrucht-, cranberry-, zwarte bessen-, perzik- en multivitamine-sappen. Linder vertelt: “Je denkt: ik koop echt iets gezonds, want het is vitaminerijk, maar dan blijkt dat het toch achteraf veel meer appelsap bevat dan je in eerste instantie dacht.”
In sappen die daadwerkelijk meerdere soorten fruit bevatten, zitten meer verschillende vitamines dan in appelsap. De foto voor op het pak is dus niet representatief voor de daadwerkelijke verhoudingen van fruit-ingrediënten. Door deze ‘fruitvaagheid’ zijn de Van de Boom Siroop Peer met als moederbedrijf Riedel, de Citrus Shield van Innocent en de 1 de Beste Ice Tea Perzik van het Dirk-huismerk gekozen als meest opvallende misleiding in supermarkten in 2026.
Is appelsap minder gezond dan andere fruitsappen?
Zowel Linder als het Voedingscentrum legt uit dat appel als ingrediënt niet ongezonder is dan andere fruitsoorten. Wel vertelt Linder dat er ook vaak druivensap wordt gebruikt in multifruitdrankjes en dat het suikergehalte daarvan relatief hoger ligt. Hij raadt jou aan goed achterop de verpakking te kijken naar het suikergehalte van je gekochte sappen.
Daarnaast benadrukken Linder en het Voedingscentrum dat je altijd beter fruit in een vaste vorm kan eten dan in de vorm van een sapje. Ten eerste zit er in veel sappen toegevoegde suiker. Daarnaast legt het Voedingscentrum uit: “Door fruit en groente te eten krijg je sneller een vol gevoel dan als je dezelfde hoeveelheid groente of fruit drinkt.”
Waarom gebruiken fabrikanten vaker appelsap?
Linder legt uit: "Appelsap is een bulkproduct dat veel meer gemaakt wordt en veel goedkoper is.” Daarnaast is appel, in vergelijking met mango of passievrucht, lokaal verkrijgbaar en hoeft het dus niet geïmporteerd te worden. Hij vertelt dat fabrikanten vaak zullen beweren dat ze appels als ingrediënt gebruiken in multifruitdrankjes om de smaak te balanceren, maar dat in werkelijkheid de prijs een grotere rol speelt bij deze keuze.
Waarom mag deze misleiding?
Het NVWA Handboek Etikettering van Levensmiddelen stelt dat “benamingen, vermeldingen of afbeeldingen de consument nooit mogen misleiden” en dat “de wijze van afbeelden proportioneel moet zijn ten opzichte van de hoeveelheid van het gebruikte ingrediënt in het levensmiddel.” Deze wetgeving wordt in de praktijk echter nauwelijks gehandhaafd. Hierdoor houden producenten, zoals Riedel, Innocent of Dirk, zich er momenteel amper aan.
Foodwatch eist dat producenten van fruitsappen de percentages van elk gebruikt fruit voor op de verpakking zetten en dat afbeeldingen van fruit in de juiste proporties in beeld worden gebracht. Met deze maatregelen zouden producenten veel transparanter kunnen zijn richting de consument. Dirk pakt de kritiek van Foodwatch als enige op door zijn product vanaf nu ‘ijsthee met perziksmaak’ te noemen. Linder legt uit dat dit nog niet genoeg is: "Het woordje 'smaak' is eigenlijk voor fabrikanten ook weer een soort escape, want dan hoeft het eigenlijke ingrediënt niet vers te worden gebruikt. Dan komen ze ook weg met een kunstmatig aroma.”
Tips: hoe herken je dit?
Als je je vóór het boodschappen doen wilt informeren over de ingrediënten van fruitsappen, kan je die online opzoeken. Zo heeft de Questionmark een website waar de ingrediënten overzichtelijk op een rijtje staan.
Ook zijn alle grote supermarkten in Nederland die online levensmiddelen verkopen verplicht de ingrediënten en voedingswaarden van hun producten op hun websites en apps te zetten. Zo kan jij controleren of de voorkant van het product overeenkomt met de daadwerkelijke ingrediënten en gezondere keuzes maken.
Ten slotte benadrukt Linder dat veel fruitsapmerken worden geproduceerd door een grote, commerciële keten en dat lokale producten vaak beter zijn voor authenticiteit en je gezondheid. Sommige producten ogen lokaal maar zijn dat in werkelijkheid niet. Hij raadt daarom aan de oorsprong en de houdbaarheidsdatum van sappen te checken: “Als je echt een vers sapje hebt met natuurlijke vitamines erin, heeft het vaak een hele korte houdbaarheidsdatum. Een pak in het schap dat veel kunstmatig toegevoegde vitamines bevat, kan wel zes maanden houdbaar zijn.”