Hoge temperatuur? Zo houden 20.000 Nederlanders én hun huisdieren het hoofd koel

12 procent van de ondervraagde deelnemers geeft aan dat zij weleens lichamelijke klachten hebben gehad door de hitte. De respondenten noemen verschillende kwalen. Lomburgh vertelt: “Iedereen heeft het wel eens warm. Echte oververhitting is daarom lastig te herkennen. Maar er zijn een aantal signalen om extra op te letten.”

Daarnaast hadden veel paneldeelnemers last van hoofdpijn, darmklachten, kippenvel, concentratieverlies en vormen van vermoeidheid. Sommige ervaringen zijn tegenstrijdig. Waar de ene respondent hevig zweet, geeft de ander aan juist helemaal niet te hebben gezweet.

De ervaringen zijn soms tegenstrijdig. Waar de ene respondent hevig zweet, geeft de ander aan juist helemaal niet te hebben gezweet.

8 respondenten kregen zelfs te maken met orgaanuitval. Van Romburgh legt uit dat dit gebeurt wanneer ook je hersenen niet meer afkoelen: ‘Dan ga je je vreemd of ongecoördineerd gedragen. Dat is een levensgevaarlijke situatie dat kan leiden tot bewustzijnsverlies en zelfs tot orgaanuitval.”

Onvoldoende drinken en zware inspanning

We vroegen deelnemers naar de mogelijke oorzaak van hun klachten, naast de warme temperaturen. Bij een derde van de deelnemers ontstonden de klachten terwijl ze naar eigen zeggen niets geks deden; het kwam door de hoge temperatuur alleen. Een bijna even grote groep mensen wijst onvoldoende drinken aan als oorzaak van de oververhitting.

Ook zware inspanning (23%), lichte inspanning (15%), zonnen (12%) en het dragen van kleding die warmte vasthoudt (5%) wordt door paneldeelnemers als oorzaak aangewezen. Anderen noemen het missen van beschutting en het schijnen van de zon als oorzaak.

Risico beperken

Het Rode Kruis heeft ook tips om het risico op een hitteberoerte te beperken. “Luister goed naar je lichaam, zeker bij inspanning, zoals sport. Negeer de signalen die je van je lijf krijgt nooit”, zegt Romburgh. “Doe even een stapje terug als het nodig is, of stop helemaal met wat je aan het doen bent. Zoek de schaduw op, drink voldoende en denk ook aan luchtige kleding.”

Slechts 1 procent van de paneldeelnemers zegt niets anders te doen bij hoge temperaturen. Een enkeling heeft het over paniek zaaien. Maar van Romburgh bepleit juist alles behalve paniek: “Het gaat er juist om dat je het hoofd letterlijk en figuurlijk koel houdt. Denk er even over na, en sta stil bij jonge kinderen en kwetsbare groepen, zoals ouderen. Drinken zij genoeg? Staat er een ventilator op hun kamer, kan het even doorwaaien voordat ze naar bed gaan? Kijk ook even naar de kleren die zij dragen. Let op elkaar en let op jezelf. Dan is er helemaal geen reden voor paniek,” besluit de EHBO-expert.

99 procent van de respondenten neemt wel maatregelen bij hitte. In de meeste gevallen vanaf 25 graden (55 procent van de mensen). 8 procent neemt ook onder deze temperaturen maatregelen. Ongeveer een derde (32%) treft maatregelen vanaf 30 graden en 5 procent pas wanneer de temperatuur boven de 35 of zelfs 40 graden uitkomt.

Warmte weren en ventileren

We vroegen de ruim 20.000 deelnemers welke maatregelen zij treffen bij hoge temperaturen. De grootste groep (86%) probeert de warmte buiten te houden, bijvoorbeeld door het sluiten van ramen en gordijnen. “Ik hang een wit laken aan de buitenkant van de tuindeur”, licht een respondent toe. Ook ventileren veel mensen hun huis (75%). 72 procent geeft aan zich luchtig te kleden.

Ook het drinken van meer drankjes, zoals water, limonade en frisdrank, blijkt een populaire maatregel: twee derde drinkt meer bij hoge temperaturen. 64 procent blijft op warme dagen meer binnen, 57 procent zet de airco/ventilator aan, 54 procent beweegt minder (intensief) en 48 procent past de tijden van activiteiten aan. Een deelnemer licht toe: “Ik voer lichamelijk inspannende activiteiten uit op minder hete uren.”

44 procent creëert op warme dagen extra schaduwplekken. “We voorzien ons terras van een schaduwdoek, zodat de warmte niet in de stenen gaat zitten,” reageert een deelnemer. Een kleinere groep van 11 procent koelt zichzelf af door middel van bijvoorbeeld icepacks of koud water. 7 procent eet meer ijsjes op warme dagen.

We vroegen paneldeelnemers om foto's in te sturen van hun anti-hittemaatregelen. Er zijn veel foto’s binnengekomen. Bedankt hiervoor. Hier een selectie:

Zorgen voor elkaar tijdens de hitte

Terwijl de meeste paneldeelnemers (64%) niets extra’s voor anderen doen, doet een derde dat juist wel, voor mensen die buiten moeten werken, (klein)kinderen of ouderen. “Als er iemand bezorgt aan de deur, geef ik vaak een blikje drinken of een lekker roomijsje,” schrijft een deelnemer. Een andere respondent: “Ik zorg ervoor dat ouderen en kinderen schaduw hebben waar ze buiten spelen/zitten.”

Ook buren, collega’s en huishoudelijke hulp worden in de gaten gehouden door een aantal van de paneldeelnemers.

(Huis)dieren op warme dagen

Ook (huis)dieren kunnen last ervaren van oplopende temperaturen. Radar schreef eerder over het beschermen van je huisdier op warme dagen.

Een meerderheid (84%) van de ruim 9000 paneldeelnemers die voor dieren zorgen, neemt extra maatregelen bij hoge temperaturen. Een konijneigenaar vertelt: “Ik haal mijn konijnen naar binnen als het te warm is.” 16 procent neemt geen maatregelen. 

Drinkwater en schaduwplekken voor je huisdier

De meest genomen maatregel voor dieren is vaker controleren of er genoeg drinkwater is (86%). Ook het creëren van schaduwplekken (59%) en het vermijden van warm asfalt of stenen (54%) zijn veelgenomen maatregelen, net als zorgen voor minder inspanning en het aanpassen van de tijdstippen van inspanning (bijvoorbeeld vroeg of juist laat gaan wandelen) wordt door meer dan de helft (51%) genoemd.

33 procent zorgt voor extra baddermogelijkheden. “Ik laat mijn hond zwemmen in het zwembad”, vertelt een respondent. 32 procent geeft een koelelement aan hun (huis)dier. Zo geeft een respondent een bevroren appel aan diens geiten en geven meerdere deelnemers af en toe een ijsblokje aan hun dier.